رویدادهای «فرهنگی»

فیلترها

عنوان رویداد

محدوده تاریخی (شمسی)

از تاریخ

تا تاریخ

محدوده تاریخی (قمری)

از تاریخ

تا تاریخ

نوع رویداد

دوره حکومت

مکان رویداد

جستجوی پیشرفته

رویدادهای «فرهنگی»

اسلام آوردن باذان دیلمی (محرم 7 ق)

باذان بن ساسان دیلمی، نخستین حاکم ایرانی مسلمان بود که در یمن به اسلام گروید و با تأیید پیامبر(ص) بر حکومت یمن باقی ماند.

مشاهده

شهادت اسلم دیلمی در کربلا (10 محرم 61 ق)

اسلم دیلمی، کاتب امام حسین(ع) و از تبار دیلم، در عاشورای ۶۱ق پس از نبردی دلاورانه و شهادت بیش از هفتاد تن از دشمن، به عنوان تنها شهید ایرانی در بالین امام حسین (ع) به شهادت رسید.

مشاهده

شهادت یحیی بن عبدالله در زندان هارون (176ق)

یحیی بن عبدالله، نخستین علوی درشمال کشور بود که در سال ۱۷۵ق در دیلم علیه عباسیان قیام کرد، اما پس از دریافت امان‌نامه از هارون‌الرشید و تسلیم شدن، در سال ۱۷۶ق در زندان مسموم شد و درگذشت.

مشاهده

بزرگداشت فاطمه اخری (س) (5 ذی‌القعده)

سادات علوی در سده سوم هجری به گیلان مهاجرت کردند و از جمله اینها فاطمه اخری، خواهر امام رضا (ع) است که در رشت مدفون است.

مشاهده

بیعت مردم طبرستان و دیلمان با داعی کبیر (رمضان 250 ق)

نسل علویان طبرستان به امام حسن (ع) می‌رسد. حسن بن زید ملقب به داعی کبیر به رهبری قیام در سال ۲۵۰ق پرداخت و با حمایت دیلمیان، طبرستان را از طاهریان گرفت و تشیع را در منطقه گسترش داد.

مشاهده

تاسیس حکومت آل‌بویه (322 ق)

فرزندان ماهیگیر ابوشجاع بویه با اصالتی گیلانی، از دیلم و گیلان برخاستند و با تشکیل اولین حکومت شیعه دوازده‌امامی در قرن چهارم هجری، خلافت عباسی را به حاشیه راندند و با تکیه بر توان نظامی، سیاست‌ورزی، و حمایت از سنت‌های ایرانی، حکومتی مقتدر در غرب ایران و بغداد بنیان نهادند.

مشاهده

درگذشت عمادالدوله دیلمی (جمادی‌الثانی 338ق)

علی بن بویه، بنیان‌گذار آل بویه، با پشتیبانی از تشیع و سنت‌های ایرانی، حکومت قدرتمندی در فارس و غرب ایران پایه‌ریزی کرد که همراه با برادرانش، عملاً خلافت عباسی را کنار زد و سلطه شیعیان دیلمی را در قرن چهارم گسترش داد.

مشاهده

درگذشت رکن‌الدوله (محرم 366ق)

رکن‌الدوله، پایه‌گذار شاخه‌ی ری و جبال از آل بویه، با وجود عمر طولانی و خلق نرم‌خو، حکومتی ناپایدار در برابر تهدید سامانیان و آل‌زیار داشت و در سال ۳۶۶ق درگذشت.

مشاهده

درگذشت ناصر کبیر (304ق)

حسن بن علی مشهور به ناصر کبیر، از نسل امام سجاد(ع)، با نشر اسلام و مذهب زیدی در دیلم و طبرستان، حکومتی سیاسی-مذهبی تأسیس کرد که زمینه‌ساز گسترش تشیع در شمال ایران شد.

مشاهده

درگذشت معزالدوله دیلمی (13 ربیع‌الثانی 356ق)

معزالدوله دیلمی، فرزند کوچک بویه، با فتح بغداد در سال ۳۳۴ق خلافت عباسی را تحت سلطه آل‌بویه درآورد و با درایت نظامی و سیاسی خود، قدرت واقعی را از خلفا گرفت و آیین‌های شیعی مانند عاشورا و غدیر را در پایتخت رواج داد.

مشاهده

فرمانروایی عضدالدوله دیلمی در بغداد (20 رجب 367ق)

عضدالدوله با کسب قدرت مطلق، امتیازات بی‌سابقه‌ای چون ذکر نام در خطبه‌های نماز، حق امضای فرامین قضایی و نواختن طبل نوبتی را از خلیفه دریافت کرد. این تشریفات که پیش‌تر منحصراً در اختیار خلفا بود، جایگاه او را به‌عنوان حاکم مقتدر و شریک در شوکت خلافت تثبیت نمود.

مشاهده

درگذشت عضدالدوله دیلمی (8 شوال 372ق)

عضدالدوله دیلمی با گسترش قلمرو، آبادسازی شهرها، حمایت از نیازمندان، تقویت تشیع و پشتیبانی از دانش و فرهنگ، یکی از برجسته‌ترین فرمانروایان آل‌بویه و دوران شکوفایی تمدن اسلامی بود.

مشاهده

ورود یحیی بن عبدالله به گیلان ( 175 ق)

گیلان و دیلمان به‌دلیل موقعیت طبیعی و دشمنی با خلافت، پناهگاه علویان شد و یحیی بن عبدالله نخستین علوی بود که در قرن دوم به آنجا پناه برد، اما با نیرنگ هارون‌الرشید پس از دریافت امان‌نامه، زندانی و کشته شد.

مشاهده

درگذشت محمدبن مسافر (330 ق)

در اوایل قرن چهارم هجری، با ضعف جستانیان، اولین سلسله شیعی آل‌مسافر یا سالاریان به رهبری محمد بن مسافر در دیلم و طارم ظهور کرد و پس از تقسیم قدرت بین دو پسرش، شاخه‌ای در دیلم و شاخه‌ای در آذربایجان تشکیل شد.

مشاهده

بنیان‌گذاری سلسله کیایان توسط سیدعلی کیا (767ق)

مشاهده

درگذشت صاحب بن عباد (24 صفر 385ق)

اسماعیل بن عباد، معروف به «صاحب» و ملقب به «کافی‌الکفاة»، وزیر برجسته آل‌بویه، از اهالی طالقان دیلم بود که در علم، ادب، سیاست، تشیع و حمایت از علویان شهرت داشت و با تألیف آثار فراوان، اداره امور کشور و تأسیس کتابخانه‌ای بزرگ، نقشی ماندگار در فرهنگ و سیاست قرن چهارم قمری ایفا کرد.

مشاهده

مهاجرت ابوجعفرالثومی به گیلان (محرم 386ق)

ابوجعفر الثومی، مبلغ اسلام از آمل، در سال ۳۶۸ق مردم گیلان را به اسلام دعوت کرد و مقبره‌اش که زیارتگاه بود، در دوره پهلوی تخریب و به ساختمان شهرداری رشت تبدیل شد.

مشاهده

برپایی اولین مجلس عزای عمومی (10 محرم 352ق)

معزالدوله دیلمی پس از تصرف بغداد در سال ۳۳۴ق، نخستین مراسم رسمی عزاداری عاشورا و عید غدیر را در سال ۳۵۲ق به‌صورت علنی و گسترده در بغداد برگزار کرد.

مشاهده

گزارشی از فقیه اهلسنت در مورد مذهب مردم گیلان در قرن پنجم (30رمضان431ق)

ابن عساکر(499-571) مولف تاریخ مدینه دمشق می‌گوید: به خط یکی از دمشقیان چنین نوشته‌ای دیدم: در مسجد جامع دمشق، روز شنبه بعد از نماز عصر، در شبی که یک روز از ماه شوال سال ۴۳۱ هجری باقی مانده بود، از شیخ و امام فقیه ابوالحسن علی بن احمد سهیلی حدیث شنیدم. او در همان سال از سفر بازگشته بود ...

مشاهده

درگذشت مهیار دیلمی (6 جمادی‌الثانی 428ق)

مهیار دیلمی، شاعر و نویسنده ایرانیِ زرتشتی‌تبار بود که به دست سیدرضی مسلمان شد، نزد او و سیدمرتضی پرورش یافت، در بغداد به عنوان کاتب و مترجم فارسی‌ـ‌عربی در خدمت آل‌بویه فعالیت کرد و با دیوان چهارجلدی‌اش از برجسته‌ترین شاعران شیعی سده پنجم هجری به شمار می‌آید.

مشاهده

ذکر نام رشت برای اولین بار (372ق)

مشاهده

25 اردیبهشت

پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت ابوالقاسم فردوسی (25 اردیبهشت)

حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی (329ق– 411ق) از بزرگ‌ترین شاعران ایران و آفرینندهٔ شاهنامه، حماسه ملی ایرانیان، به شمار می‌رود.

مشاهده

14 اردیبهشت

زادروز صاحب ابن عباد (16 ذی‌القعده 326ق)

مشاهده

2 اسفند

شهادت سید جلال‌الدین اشرف (ع) (14 رمضان 232ق)

سید جلال‌الدین اشرف، فرزند امام موسی کاظم (ع)، پس از قیام علیه مأمون و مهاجرت به گیلان، در سال ۲۳۲ق در نبردی شهید شد و مزار او در آستانه‌ اشرفیه از دیرباز محل احترام مردم و عامل گسترش تشیع در منطقه دیلمان بوده است.

مشاهده