رویدادهای «مشروطه‌خواه»

13 اردیبهشت
به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات، یاد می‌کنیم از «خیرالکلامِ» افصح‌المتکلمین به‌عنوان نخستین روزنامه چاپ‌شده در گیلان و «نسیم شمالِ» سید اشرف‌الدین حسینی به‌عنوان اولین جریده طنز سیاسی ایران؛ پیشگامانی که در مسیر مشروطه‌خواهی و آگاهی‌بخشی، شجاعانه رنج شکنجه و هجرت را به جان خریدند.
6 دی 1243
سید محمود روحانی (1243-1322ش) زاده رشت، از علمای اثرگذار مشروطه و نهضت جنگل در گیلان، عضو انجمن‌های انقلابی و مذهبی، نماینده مجلس شورای ملی، مؤسس کتابخانه ملی رشت و از حامیان فرهنگی و خیریه در این شهر بود.
25 مهر 1247
میرزا حسین کسمایی، روحانی، شاعر، نقاش و مدیر روزنامه جنگل، از فعالان مشروطه و نهضت جنگل بود که پس از تحصیل در تفلیس، پاریس و نجف به گیلان بازگشت و با آغاز اختلافات در نهضت، از فعالیت کناره‌گیری کرد.
فروردین 1266
اسماعیل دهقان (1266-1325ش) زاده رشت، شاعر، آزادی‌خواه و از یاران جنبش جنگل، با وجود پیوند نزدیک با میرزا کوچک‌خان، بیشتر در عرصه فرهنگی و حزبی فعالیت داشت، سه دوره مدیر روزنامه جنگل بود و پس از شکست نهضت از سیاست کناره گرفت.
17 خرداد 1287
دستگیری فتح‌الله سردارمنصور و جلال‌الدوله و علاءالدوله [از مشروطه‌خواهان] و بستن آنها با زنجیر و بردن آنها بطور مخفیانه به کلات.
5 اسفند 1287
مشروطه‌ی‌ گیلانی از رشت عازم رودبار شدند.
20 خرداد 1296
روزنامه «جنگل» به‌عنوان ارگان رسمی نهضت جنگل در کسما منتشر شد، با مدیریت حسین کسمایی، حمایت از مشروطیت و مقابله با استعمار، اما پس از دو سال و چند شماره تعطیل شد.
11 آذر 1300
یونس جنگلی ملقب به مبرزاکوچک خان (1259-1300ش) زاده رشت، روحانی مبارز و رهبر نهضت جنگل بود که با تشکیل مجمع روحانیون و اتحاد اسلام، علیه استبداد داخلی و نفوذ خارجی قیام کرد، در مهار قحطی بزرگ نقش مؤثر داشت و سرانجام در کوه‌های گیلان جان باخت.
1 فروردین 1317
فتح‌الله اکبر (سردار منصور) (1234-1317ش)، مشروطه‌خواه گیلانی، وزیر متعدد دولت‌های دوره مشروطه و مخالف نهضت جنگل، وزیر جنگ در قرارداد ننگین ۱۹۱۹ و دو بار نماینده مجلس، بود که در ۱۳۱۷ درگذشت و در ابن‌بابویه دفن شد.
15 مرداد 1317
سید عبدالوهاب صالح ضیابری (1256-1317ش) زاده ضیابر، عالم و مبارز مشروطه‌خواه گیلان و از اعضای اصلی هیئت اتحاد اسلام، پس از تحصیل در نجف و فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی، بارها توسط روس‌ها دستگیر و تبعید شد، در انقلاب‌های زمان خود نقش داشت و نماینده مجلس مؤسسان بود و در سال ۱۳۱۷ شمسی درگذشت.
29 فروردین 1326
میرزا کریم خان رشتی (1261-1326ش) زاده رشت، به همراه برادرش سردار محیی در قالب بلشویک‌های ساختگی انگلیسی در رشت ظاهر شدند تا با ایجاد نفاق و تفرقه، نهضت میرزا کوچک خان را تضعیف و راه را برای احسان‌الله خان و هم‌پیمانانش هموار کنند.
15 فروردین 1327
اسماعیل جنگلی (م1327ش)خواهرزاده میرزا کوچک خان که در دوران انقلاب مشروطیت و نهضت جنگل یار و همراه او بود، پس از انقلاب حدود ۲۷ سال در امور پیشکاری املاک فخرالدوله در لشت‌نشا فعالیت کرد و در سال ۱۳۲۷ در تهران درگذشت و در رشت دفن شد.
20 مهر 1330
علی علم‌الهدی حلقه‌سری فومنی (۱۲۵٠-١٣٣٠ ش) فقیه، فیلسوف، و ادیبی زاهد و انقلابی از فومن بود که در نهضت جنگل به عنوان قاضی شرع فعال بود، در حوزه علمیه نجف به اجتهاد رسید، با استبداد رضاخان مبارزه کرد و پس از عمری خدمت علمی و انقلابی در سال ۱۳۳۰ش در قم درگذشت.
21 مهر 1339
بهاءالدین املشی (1260-1139ش) زاده ییلاق خوش‌خوانی رانکوه، از عالمان مشروطه‌خواه و قضات نهضت جنگل بود که در فعالیت‌های سیاسی، فرهنگی و پارتیزانی گیلان نقش مؤثر داشت و آثار ماندگاری چون «گوشه‌هایی از تاریخ گیلان» از او به‌جا مانده است.
7 خرداد 1343
میرزا کاظم خان مژدهی (1276-1343ش) زاده رشت، مشروطه‌خواه و نماینده مجلس از رشت، با تاسیس و تجهیز پرورشگاه یتیمان و مشارکت در جمعیت مبارزه با سل و شرکت برق رشت، خدمات اجتماعی و سیاسی قابل توجهی ارائه داد.
11 اردیبهشت 1380
رهبر معظم انقلاب در ۱۱ اردیبهشت ۱۳۸۰، در جمع پرشور مردم گیلان در ورزشگاه شهید عضدی رشت، ضمن تجلیل از سوابق درخشان دینی و مبارزاتی مردم این خطه، نقشه‌های راهبردی برای مسئولان و اولویت‌های ملی را تبیین کردند.
کلیه حقوق برای تقویم گیلان محفوظ است | طراحی و پیاده سازی : مهیانت شمال