رویدادهای «حکومت قاجاریه 1150 1343ق»

13 اردیبهشت
به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات، یاد می‌کنیم از «خیرالکلامِ» افصح‌المتکلمین به‌عنوان نخستین روزنامه چاپ‌شده در گیلان و «نسیم شمالِ» سید اشرف‌الدین حسینی به‌عنوان اولین جریده طنز سیاسی ایران؛ پیشگامانی که در مسیر مشروطه‌خواهی و آگاهی‌بخشی، شجاعانه رنج شکنجه و هجرت را به جان خریدند.
26 خرداد
گیلان مهد نخستین سوگواری‌های رسمی در عصر آل‌بویه و خاستگاه شاعران برجسته‌ای است که از سده‌های پیشین تا عصر حاضر، با خلق آثاری ماندگار همچون «مکن ای صبح طلوع»، نبض تپنده و هویت‌بخش شعر و ادبیات آیینی جهان تشیع بوده‌اند.
23 خرداد 1184
ژنرال سیسیانوف با اعزام سرهنگ شفت و تجهیزات نظامی به گیلان، قصد داشت ضمن برهم زدن تمرکز دولت ایران، با پیشروی به سوی رشت روحیه سپاهیان شکست‌خورده روس را تقویت کند.
10 تیر 1184
مردم گیلان به رهبری میرزا موسی منجم‌باشی لنگرودی، حکمران گیلان در دوره قاجار، با رهبری موفق در نبرد «پیله‌داربن» توانست سپاه روسیه را به‌شدت شکست دهد و در نتیجه این پیروزی، نزد شاه و عباس‌میرزا ارج و منزلت یابد.
1 مرداد 1184
حمله سپاه روسیه به فرماندهی سرهنگ شفت به گیلان، به دلیل مقاومت مردم و طراحی کمین هوشمندانه توسط میرزا موسی منجم‌باشی در نبرد پیله‌داربن، به شکستی سخت و عقب‌نشینی متجاوزان منجر شد.
17 اردیبهشت 1242
بازسازی باغ سبزه‌میدان و احداث میدان بزرگی مقابل بقعه «استاد ابوجعفر» (محل فعلی شهرداری رشت)، از اقدامات عمرانی مهم دوره ناصری بود. با این حال، در سال ۱۳۰۳ به دستور سرتیپ آیرم، این بقعه و گورستان قدیمی پیرامونش تخریب شد تا عمارت کنونی شهرداری به‌جای آن بنا شود.
29 خرداد 1243
محمد میرزا قرانلو (1281ق-1308ش) ملقب به کاشف‌السلطنه، نخستین مروج کشت چای در ایران بود که با انتقال نهال‌های چای از هند به گیلان، بنیان‌گذار صنعت چای کشور شد و آرامگاه او اکنون موزه چای در لاهیجان است.
6 دی 1243
سید محمود روحانی (1243-1322ش) زاده رشت، از علمای اثرگذار مشروطه و نهضت جنگل در گیلان، عضو انجمن‌های انقلابی و مذهبی، نماینده مجلس شورای ملی، مؤسس کتابخانه ملی رشت و از حامیان فرهنگی و خیریه در این شهر بود.
25 مهر 1247
میرزا حسین کسمایی، روحانی، شاعر، نقاش و مدیر روزنامه جنگل، از فعالان مشروطه و نهضت جنگل بود که پس از تحصیل در تفلیس، پاریس و نجف به گیلان بازگشت و با آغاز اختلافات در نهضت، از فعالیت کناره‌گیری کرد.
5 فروردین 1266
اسماعیل دهقان (1266-1325ش) زاده رشت، شاعر، آزادی‌خواه و از یاران جنبش جنگل، با وجود پیوند نزدیک با میرزا کوچک‌خان، بیشتر در عرصه فرهنگی و حزبی فعالیت داشت، سه دوره مدیر روزنامه جنگل بود و پس از شکست نهضت از سیاست کناره گرفت.
29 خرداد 1267
در ۲۹ خرداد ۱۲۶۷، ناصرالدین‌شاه در واکنش به تحصن اعتراضی مردم گیلان علیه ظلم حاکم و فشار مالیاتی در بقعه «خواهر امام»، فرمان تلگرافی مبنی بر متفرق ساختن بَست‌نشینان را صادر کرد.
24 اردیبهشت 1270
24 اردیبهشت، سالروز لغو امتیاز استعماری «رژی» است که با فتوای تاریخی میرزای شیرازی و ایستادگی فراگیر مردم و علما، ناصرالدین‌شاه را به عقب‌نشینی واداشت. این جنبش با همراهی عالمان تراز اول گیلانی همچون میرزا حبیب‌الله رشتی و شیخ یوسف نجفی جیلانی پیوند داشت که با ارجاع مردم به مرجعیت میرزا، نقشی ...
12 آبان 1271
دکتر فووریه (1842-1926م) پزشک معتمد دربار ناصری و اهل فرانسه به رشت در 10 آبان 1271 وارد شهر رشت شد.
18 شهریور 1278
گزارش پوشش زنان رشتی در زمان قاجار
فروردین 1280
محمد میرزا قرانلو (1281ق-1308ش) ملقب به کاشف‌السلطنه، نخستین مروج کشت چای در ایران بود که با انتقال نهال‌های چای از هند به گیلان، بنیان‌گذار صنعت چای کشور شد و آرامگاه او اکنون موزه چای در لاهیجان است.
12 مرداد 1286
روزنامه "خیرالکلام" نخستین نشریه مشروطه‌خواه گیلان به مدیریت شیخ ابوالقاسم افصح‌المتکلمین بود که با رویکردی اعتدالی در رشت منتشر می‌شد و مدیر آن به دلیل فعالیت‌های سیاسی و مبارزاتش در راه مشروطیت، زندانی و شکنجه شد.
17 خرداد 1287
دستگیری فتح‌الله سردارمنصور و جلال‌الدوله و علاءالدوله [از مشروطه‌خواهان] و بستن آنها با زنجیر و بردن آنها بطور مخفیانه به کلات.
21 خرداد 1287
مردم مشروطه‌خواه رشت با بی‌اعتنایی به تلگراف فریب‌کارانه محمدعلی‌شاه، ضمن بازگرداندن سربازان از راه تهران، مقامات محلی را به تسلیمِ مهرهای حکومتی مجبور کردند
5 اسفند 1287
مشروطه‌ی‌ گیلانی از رشت عازم رودبار شدند.
8 تیر 1288
روایت پیشروی نظامی نیروهای مشروطه‌خواه گیلان به سوی تهران در تیر ۱۲۸۸ و تلاش روسیه برای متوقف کردن این جریان.
کلیه حقوق برای تقویم گیلان محفوظ است | طراحی و پیاده سازی : مهیانت شمال