رویدادهای «حکومت قاجاریه 1150 1343ق»

13 اردیبهشت
به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات، یاد می‌کنیم از «خیرالکلامِ» افصح‌المتکلمین به‌عنوان نخستین روزنامه چاپ‌شده در گیلان و «نسیم شمالِ» سید اشرف‌الدین حسینی به‌عنوان اولین جریده طنز سیاسی ایران؛ پیشگامانی که در مسیر مشروطه‌خواهی و آگاهی‌بخشی، شجاعانه رنج شکنجه و هجرت را به جان خریدند.
17 اردیبهشت 1242
بازسازی باغ سبزه‌میدان و احداث میدان بزرگی مقابل بقعه «استاد ابوجعفر» (محل فعلی شهرداری رشت)، از اقدامات عمرانی مهم دوره ناصری بود. با این حال، در سال ۱۳۰۳ به دستور سرتیپ آیرم، این بقعه و گورستان قدیمی پیرامونش تخریب شد تا عمارت کنونی شهرداری به‌جای آن بنا شود.
29 خرداد 1243
محمد میرزا قرانلو (1281ق-1308ش) ملقب به کاشف‌السلطنه، نخستین مروج کشت چای در ایران بود که با انتقال نهال‌های چای از هند به گیلان، بنیان‌گذار صنعت چای کشور شد و آرامگاه او اکنون موزه چای در لاهیجان است.
6 دی 1243
سید محمود روحانی (1243-1322ش) زاده رشت، از علمای اثرگذار مشروطه و نهضت جنگل در گیلان، عضو انجمن‌های انقلابی و مذهبی، نماینده مجلس شورای ملی، مؤسس کتابخانه ملی رشت و از حامیان فرهنگی و خیریه در این شهر بود.
25 مهر 1247
میرزا حسین کسمایی، روحانی، شاعر، نقاش و مدیر روزنامه جنگل، از فعالان مشروطه و نهضت جنگل بود که پس از تحصیل در تفلیس، پاریس و نجف به گیلان بازگشت و با آغاز اختلافات در نهضت، از فعالیت کناره‌گیری کرد.
فروردین 1266
اسماعیل دهقان (1266-1325ش) زاده رشت، شاعر، آزادی‌خواه و از یاران جنبش جنگل، با وجود پیوند نزدیک با میرزا کوچک‌خان، بیشتر در عرصه فرهنگی و حزبی فعالیت داشت، سه دوره مدیر روزنامه جنگل بود و پس از شکست نهضت از سیاست کناره گرفت.
24 اردیبهشت 1270
24 اردیبهشت، سالروز لغو امتیاز استعماری «رژی» است که با فتوای تاریخی میرزای شیرازی و ایستادگی فراگیر مردم و علما، ناصرالدین‌شاه را به عقب‌نشینی واداشت. این جنبش با همراهی عالمان تراز اول گیلانی همچون میرزا حبیب‌الله رشتی و شیخ یوسف نجفی جیلانی پیوند داشت که با ارجاع مردم به مرجعیت میرزا، نقشی ...
12 آبان 1271
دکتر فووریه (1842-1926م) پزشک معتمد دربار ناصری و اهل فرانسه به رشت در 10 آبان 1271 وارد شهر رشت شد.
18 شهریور 1278
گزارش پوشش زنان رشتی در زمان قاجار
فروردین 1280
محمد میرزا قرانلو (1281ق-1308ش) ملقب به کاشف‌السلطنه، نخستین مروج کشت چای در ایران بود که با انتقال نهال‌های چای از هند به گیلان، بنیان‌گذار صنعت چای کشور شد و آرامگاه او اکنون موزه چای در لاهیجان است.
17 خرداد 1287
دستگیری فتح‌الله سردارمنصور و جلال‌الدوله و علاءالدوله [از مشروطه‌خواهان] و بستن آنها با زنجیر و بردن آنها بطور مخفیانه به کلات.
5 اسفند 1287
مشروطه‌ی‌ گیلانی از رشت عازم رودبار شدند.
22 اسفند 1292
محمود بهزاد (1292-1386ش) زیست‌شناس، نویسنده و مترجم پرکار اهل رشت، با نگارش و ترجمه ۹۸ جلد کتاب علمی و تألیف کتاب‌های درسی مدارس، از چهره‌های ماندگار آموزش و ترویج علم در ایران بود.
11 دی 1293
فضل‌الله رضا (1293-1398ش) دانشمند برجسته گیلانی در مهندسی برق، ریاضیات و نظریه اطلاعات، از رؤسای پیشین دانشگاه تهران و صنعتی و سفیر ایران در یونسکو و کانادا بود که آثار علمی و ادبی او در جهان شهرت یافت.
30 آبان 1295
مفاخرالملک، رئیس شهربانی منصوب روس‌ها در رشت، با لشکری برای سرکوب جنگلی‌ها به کسما رفت اما در حمله نیروهای میرزا کوچک‌خان شکست خورد، کشته شد و اسرا پس از سخنرانی میرزا آزاد شدند و برخی به نهضت پیوستند.
20 خرداد 1296
روزنامه «جنگل» به‌عنوان ارگان رسمی نهضت جنگل در کسما منتشر شد، با مدیریت حسین کسمایی، حمایت از مشروطیت و مقابله با استعمار، اما پس از دو سال و چند شماره تعطیل شد.
تیر 1297
در شوال ۱۳۳۶ق جنگلی‌ها به فرماندهی میرزا کوچک و سلطان داودخان، طبق نقشه‌ای هماهنگ، برای حمله و خلع سلاح پادگان انگلیسی رشت از دو محور جنوب و جنوب‌غربی شهر اقدام کردند.
31 تیر 1297
در شوال ۱۳۳۶ق جنگلی‌ها به فرماندهی میرزا کوچک خان به پادگان انگلیسی رشت حمله کردند، اما پس از عقب‌نشینی آنان، انگلیسی‌ها در پاسخ، دست به آتش‌سوزی، تخریب خانه‌ها و اعدام‌های میدانی زدند و چهره‌ای خشن از سرکوب نظامی در شهر برجا گذاشتند.
6 مرداد 1297
قوای نظامی انگلیس پس از درگیری شدید، جنگلی‌ها را از رشت بیرون راندند و آنها به جنگل‌های اطراف پناه بردند.
20 مرداد 1297
محمود خان ژولیده (1261-1297ش) زاده رشت، شاعر شهید نهضت جنگل، بعد از مقاومت در برابر انگلیسیها به شهادت رسید.
22 مرداد 1297
به‌دنبال خطر اتحاد عثمانی‌ها با نهضت جنگل، انگلیسی‌ها با جنگلی‌ها در «صفه‌سر» رشت توافق آتش‌بس کردند تا در برابر اجازه عبور نیروهایشان، در امور داخلی ایران مداخله نکنند.
کلیه حقوق برای تقویم گیلان محفوظ است | طراحی و پیاده سازی : مهیانت شمال