سرهنگ شفت (ژنرال سیسیانوف) که سرداری باسابقه بود، با ۱۲ فروند کشتی مجهز به آتشبار، توپ و تجهیزات کامل جنگی و آذوقه کافی، همراه با سربازانی آزموده راهی گیلان شد (هدایت: ۱۳۸۰/۹، ۷۵۵۰؛ سپهر: ۱۳۴۴/۱، ۱۳۶). روسها بدون مانع در انزلی پیاده شدند و به سوی رشت حرکت کردند (سپهر: ۱۳۴۴/۱، ۱۳۶). اما در رشت، میرزا موسی منجمباشی که از آغاز حمله آگاه شده بود، مردم را به جهاد و دفاع فراخواند. مدافعان محلی در پناه درختان، سنگرهای خاکی و چپرهای چوبی موضع گرفتند و ناگهان هزاران گلوله به سوی سپاه روس که غافلگیرانه در حال پیشروی بود، شلیک کردند (هدایت: ۱۳۷۳، ۳۴۶ و ۳۴۷؛ اعتمادالسلطنه: ۱۳۶۳/۳، ۱۴۷۶). در این شبیخون، جمعی از روسها کشته و مجروح شدند و باقیمانده سپاه به کشتیها گریخته و به سمت بادکوبه عقبنشینی کردند (همان). مقاومت سرسختانه چریکهای گیلان، پوشش جنگلی انبوه، زمینهای باتلاقی و گرمای گزنده هوا، دست به دست هم داد تا پیروزی برای متجاوزان غیرممکن شود. علاوه بر این، گیلانیان که شکست را به معنای تسلط دشمن بر خانه و کاشانه خود میدیدند، تا آخرین نفس ایستادگی کردند (واحدیپور دهرائی: ۱۳۹۶، ۹۳).
پایان نبرد پیلهداربنِ پیربازار برای روسها شکستی رعبآور بود. آنان با بهجا گذاشتن ۱۰۰۰ کشته، چهار عراده توپ، قورخانه و مقداری اسلحه و تجهیزات در مسیر پیربازار به غازیان، عقبنشینی کردند (سپهر: ۱۳۴۴/۱، ۱۳۷). این نبرد نزدیک به پنج هفته به طول انجامید و در نیمه تابستان ۱۲۲۰ ه.ق به پایان رسید (نفیسی: ۱۳۶۴/۱، ۳۲۳). خبر این پیروزی موجب شادمانی عباسمیرزا شد و میرزا موسی نزد شاه پاداش و منزلت ویژهای یافت (هدایت: ۱۳۸۰/۹، ۷۵۵۰ و ۷۵۵۱). در این حماسه، تمامی مردانی که جنگیدند، زنانی که مشوق همسران و فرزندان خود بودند و حتی کودکانی که برای پیروزی پدرانشان دعا کردند، سهیم بودند؛ هرچند نام طراح این کمین موفق، میرزا موسی منجمباشی، بیش از دیگران در تاریخ درخشان ماند (واحدیپور دهرائی: ۱۳۹۶، ۹۷).
پ.ن سعید نفیسی تاریخ اعزام نیروهای روسیه به خاک گیلان را ۱۵ ربیعالاول ۱۲۲۰ هـ.ق (۱۳ ژوئن ۱۸۰۵ میلادی / ۲۳ خرداد ۱۱۸۴ شمسی)، تاریخ تصرف پیربازار را ۴ ربیعالثانی (اول ژوئیه / 10 تیر) و زمان ترک انزلی و پایان عملیات را ۲۷ و ۲۸ ربیعالثانی (۲۲ و ۲۳ ژوئیه همان سال / 31 تیر و 1مرداد) ذکر کرده است. در مقابل، جمیل قوزانلو این عملیات را در ماه رجب آغاز شده دانسته و پایان آن را ۱۸ رجب ۱۲۲۰ هـ.ق (20 مهر 1184ش) میداند. در این زمینه میتوان به منابع زیر رجوع کرد: تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران در دوره معاصر، جلد اول، صص ۳۲۳-۳۲۵؛ و تاریخ نظامی ایران، جلد دوم، صص ۷۴۹ و ۷۵۰.