رویدادهای «گیلان باستان»

خسرو یکم، مشهور به انوشیروان دادگر، دومین پسر قباد یکم و بیست‌ودومین پادشاه از سلسله ساسانیان به‌شمار می‌رود.
در سال ۴۵ سلطنت انوشیروان، سپاهی به فرماندهی وهرز دیلمی برای یاری یمنی‌ها به یمن اعزام شد که با پیروزی بر حبشیان، نفوذ ایران را در این منطقه تثبیت کرد.
در نبرد گوگمل، اسکندر مقدونی با شکست از جنگاوران کادوسی و آماردی در گیلان، هرگز نتوانست این منطقه را فتح کند و آنجا هرگز به تصرف او درنیامد.
در نبرد ادسا (۲۶۰م)، دیلمیان در کنار شاپور ساسانی جنگیدند و پس از پیروزی، به ارتش ساسانی پیوستند.
باذان بن ساسان دیلمی، نخستین حاکم ایرانی مسلمان بود که در یمن به اسلام گروید و با تأیید پیامبر(ص) بر حکومت یمن باقی ماند.
سرزمین گیلان با پیشینه‌ای کهن، پیش از ورود آریایی‌ها مسکون بوده و اقوامی چون کاسیان، آماردها و کادوسیان در آن زیسته‌اند؛ این ناحیه در متون کهن چون اوستا و منابع تاریخی به عنوان منطقه‌ای مستقل و با هویتی متمایز شناخته شده است.
23 فروردین
در زمان شاپور یکم، گیلانیان شورش کردند و او برای آرام‌سازی منطقه، بهرام یکم را به‌عنوان گیلان‌شاه منصوب کرد؛ بهرام پس از صلح با دیلمی‌ها، بعدها شاه ایران شد.
23 فروردین
نخستین نشانه‌های حضور مسیحیت در گیلان به قرن چهارم میلادی در زمان بهرام یکم (گیلان‌شاه)، بازمی‌گردد.
25 اردیبهشت
حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی (329ق– 411ق) از بزرگ‌ترین شاعران ایران و آفرینندهٔ شاهنامه، حماسه ملی ایرانیان، به شمار می‌رود.
15 اردیبهشت
«سیا ما» نهمین ماه گیلانی (۲۱ فروردین تا ۱۹ اردیبهشت) است که با «میان‌بهار» و اولین گاهنبار باستان در ۱۵ اردیبهشت مطابقت دارد. این بازه زمانی در فرهنگ گالشی با نام «پنجک» شناخته می‌شود.
20 اردیبهشت
«دیه ما» دهمین ماه تقویم گیلانی (۲۰ اردیبهشت تا ۱۸ خرداد) و مقارن با برج ثور است که به دلیل رونق مراتع برای کوه‌نشینان اهمیت ویژه‌ای دارد. در شانزدهم این ماه، جشن باستانی «کاکیل» منسوب به فریدون برگزار می‌شد که با باورهای اسطوره‌ای درباره ظهور «گاو نورانی» و پیش‌بینی برکت سال همراه است.
4 خرداد
«دیه‌ما» دهمین ماه گاه‌شماری گیلانی (۲۰ اردیبهشت تا ۱۸ خرداد) است که شانزدهمین روز آن با «جشن اسطوره‌ای گاوگیل»، منسوب به فریدون و نماد برکت و استجابت دعا، شناخته می‌شود.
19 خرداد
«ورف‌نه‌ما» یازدهمین ماه گاه‌شماری گیلانی (۱۹ خرداد تا ۱۷ تیر) است که به معنای «ماه بی‌برف» یا «برف‌نما»، هم‌زمان با آغاز چله‌ی تابستان و فصل ییلاق چوپانان، ریشه در مفاهیم آیینی «اندیشه‌ی نیک» دارد.
7 آبان
کادوسیان، در سال ۵۳۹ ق.م با اتحاد با پارسیان به رهبری کوروش در فتح بابل شرکت کردند و داتام، رئیس کادوسیان، در این نبرد کشته شد.
14 آبان
جسنفشاهیان به پایتختی پشتخوارگر (کوه های طبرستان) در طبرستان بین سالهایی 300ق.م تا 491م حکومت می‌کردند.
4 دی
یوحنای دیلمی، از حواریون حضرت عیسی(ع) و اهل دیلمان، از نخستین بشارت‌دهندگان به پیامبر اسلام(ص) بود و یکی از اناجیل به او منسوب است.
433
فخرالدین اسعد گرگانی از شاعران و داستان‌پردازان برجسته ایرانی در نیمه نخست قرن پنجم هجری به‌شمار می‌رود و دوران زندگی‌اش هم‌زمان با حکومت طغرل سلجوقی بوده است.
کلیه حقوق برای تقویم گیلان محفوظ است | طراحی و پیاده سازی : مهیانت شمال