نجد (فلات) ایران، مثلثی است بین دو فرورفتگی: خلیج فارس در جنوب و دریای خزر در شمال و آن به منزله پلی بین آسیای مرکزی و آسیای غربی، تشکیل برآمدگی میدهد که جلگه های آسیای داخلی را به نجد های آسیای صغیر و اروپا متصل میکند. (گیرشمن :1385، 1)
سرزمین گیلان، به جیل بن باسل بن آشور بن سام بن نوح (ع) منسوب است . نام «آشور» در تورات آمده و او را از فرزندان سام بن نوح (ع) ذکر میکند. (ابنخلدون: 1408ق/4، 551)
گیلانیان و دیلمیان قبل از ورود آریایی ها به فلات ایران، در آن مرز و بوم سکونت داشتند. این مردم ، همیشه قومیت و استقلال خویش را حفظ کردند و کسی را حتیالمقدور به خود مسلط نکرده و ندیدند. (مهدوی لاهیجی: 1394، 23)
از اولین اقوام شمال ایران، "کاسیان" بودهاند که از طریق بابِل در نیمه قرن هیجدهم وارد کشور شدند. تسلط ایشان طویلترین فتح خارجی است که در بینالنهرین شناخته شده و مدت 576 سال طول کشیده و در 1171ق.م سلطه آنان به پایان رسید. (توسط دولت عیلام) (گیرشمن :1385، 54)
قدیمیترین مراجعی که در آنها ذکر کاسیان به عمل آمده: متون مربوط به قرن 24ق.م است که متعلق به عهد پوزور – اینشوشنیاک است. آشوریان آنانرا به نام "کاسی" میشناختند. این اسم به شکل کوسایوئی توسط استرابون یاد شده، و او جای کاسیان را در ناحیه شرقیتر، در دربندهای خزر ، بالای تهران یاد میکند. (همان،55)
از دیگر اقوام ساکن در سرزمین های جنوب دریای خزر، بنا به گفته اَرسیتوفان (5ق.م) میتوان به آمارد ها اشاره کرد. همچنین استرابن (40ق.م) میگوید: اقوام گلای، کادوس،ماردی، عنبیِ قبایل گرگانی را ساکنان کوه پراخواتراس یا البرز بودهاند. (سرتیپپور:1356، 327)
در اوستا بارها از ناحیه گیلان به عنوان "ورن" نام برده شده و "فراگرد اول وندیدا"، گیلان را محل تولد فریدون آورده است. (پورداوود:1347، 192) و (مهدوی لاهیجی: بیتا، 12)