رویدادهای «طلاب و روحانیون»

6 دی 1243
سید محمود روحانی (1243-1322ش) زاده رشت، از علمای اثرگذار مشروطه و نهضت جنگل در گیلان، عضو انجمن‌های انقلابی و مذهبی، نماینده مجلس شورای ملی، مؤسس کتابخانه ملی رشت و از حامیان فرهنگی و خیریه در این شهر بود.
24 اردیبهشت 1270
24 اردیبهشت، سالروز لغو امتیاز استعماری «رژی» است که با فتوای تاریخی میرزای شیرازی و ایستادگی فراگیر مردم و علما، ناصرالدین‌شاه را به عقب‌نشینی واداشت. این جنبش با همراهی عالمان تراز اول گیلانی همچون میرزا حبیب‌الله رشتی و شیخ یوسف نجفی جیلانی پیوند داشت که با ارجاع مردم به مرجعیت میرزا، نقشی ...
12 مرداد 1286
روزنامه "خیرالکلام" نخستین نشریه مشروطه‌خواه گیلان به مدیریت شیخ ابوالقاسم افصح‌المتکلمین بود که با رویکردی اعتدالی در رشت منتشر می‌شد و مدیر آن به دلیل فعالیت‌های سیاسی و مبارزاتش در راه مشروطیت، زندانی و شکنجه شد.
23 خرداد 1290
آیت‌الله جیلانی در ۲۳ خرداد ۱۲۹۰، کتابچه ۷۶ صفحه‌ای «لایحه ملیه اسلامیه» را در نقد و پاسخ به شبهات بابیه و بهائیت منتشر کرد.
31 تیر 1297
پس از عقب‌نشینی جنگلی‌ها، انگلیسی‌ها در رشت دست به تخریب و آتش‌سوزی گسترده زدند، خانه‌ها و سینما خورشید را ویران کردند و مردم و روحانیون را به‌اتهام پناه دادن به مجاهدان دستگیر یا به گلوله بستند.
11 آذر 1300
یونس جنگلی ملقب به مبرزاکوچک خان (1259-1300ش) زاده رشت، روحانی مبارز و رهبر نهضت جنگل بود که با تشکیل مجمع روحانیون و اتحاد اسلام، علیه استبداد داخلی و نفوذ خارجی قیام کرد، در مهار قحطی بزرگ نقش مؤثر داشت و سرانجام در کوه‌های گیلان جان باخت.
16 تیر 1302
واکنش تند روحانیون و مردم گیلان به اخراج مراجع تقلید از عراق توسط انگلیس و تلاش شخصیت‌های محلی برای مدیریت این بحران.
5 مرداد 1303
محمدحسین آیرم با اعلام حکومت نظامی در رشت، برای سرکوب انتقادات علما نسبت به بهائیت، سخنرانی‌های آنان در منابر را ممنوع کرد.
7 مرداد 1303
قتل رابرت ایمبری در سال ۱۳۰۳، حادثه‌ای کلیدی بود که از تنش‌های نفتی و شایعات مذهبی آغاز شد و به بهانه‌ی برقراری حکومت نظامی، ابزاری برای سرکوب علما، محدود کردن آزادی بیان و تثبیت قدرت رضاخان در مسیر گذار از قاجار به پهلوی گشت.
8 مرداد 1303
این متن به توجیهات «آیرم» درباره برقراری حکومت نظامی در رشت برای خنثی‌سازی مخالفان دولت، به‌ویژه روحانیون و طرفداران آیت‌الله سیدحسن مدرّس، می‌پردازد.
23 خرداد 1306
نخستین جلسه «جمعیت نشر معارف رشت» در ۲۳ خرداد ۱۳۰۲ به همت محمدعلی تربیت و ریاست سید محمود مجتهد با حضور جمعی از فعالان فرهنگی در منزل شیخ احمد سیگاری برگزار شد.
12 اردیبهشت 1309
آیت‌الله شیخ حسین رشتی، فقیه و مدرس برجسته حوزه نجف و کاظمین بود که با وجود زندگی در تنگدستی، به پارسایی و جامعیت در علوم دینی شهرت داشت. از این عالم گیلانی آثار ارزشمندی چون «خلاصة‌الفقه» و حواشی بر کتب اصولی به یادگار مانده و پیکر او پس از وفات در حرم کاظمین به خاک سپرده شده است.
15 مرداد 1317
سید عبدالوهاب صالح ضیابری (1256-1317ش) زاده ضیابر، عالم و مبارز مشروطه‌خواه گیلان و از اعضای اصلی هیئت اتحاد اسلام، پس از تحصیل در نجف و فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی، بارها توسط روس‌ها دستگیر و تبعید شد، در انقلاب‌های زمان خود نقش داشت و نماینده مجلس مؤسسان بود و در سال ۱۳۱۷ شمسی درگذشت.
13 اردیبهشت 1329
دو طلبه از جمله علی میرعبدالعظیمی شفتی در قم، به اتهام توزیع اعلامیه‌های اعتراضی علیه قوانین حمل جنازه و شرکت در تظاهرات بازداشت شدند.
20 مهر 1330
علی علم‌الهدی حلقه‌سری فومنی (۱۲۵٠-١٣٣٠ ش) فقیه، فیلسوف، و ادیبی زاهد و انقلابی از فومن بود که در نهضت جنگل به عنوان قاضی شرع فعال بود، در حوزه علمیه نجف به اجتهاد رسید، با استبداد رضاخان مبارزه کرد و پس از عمری خدمت علمی و انقلابی در سال ۱۳۳۰ش در قم درگذشت.
27 آبان 1334
سید حسن اشکوری (1263-1334ش) زاده اشکور، فقیه، شاعر و فعال سیاسی، از حامیان نهضت جنگل و نهضت ملی نفت بود که ضمن تدریس، ریاست محکمه شرع و انجمن ادبی گیلان را بر عهده داشت و از بنیان‌گذاران بیمارستان ملی رشت نیز بود.
28 اردیبهشت 1342
ساواک در گزارشی آیت‌الله ضیابری را محور مبارزات گیلان و عامل اعزام طلاب برای تبلیغ امام خمینی معرفی کرد. هم‌زمان، روحانیون رشت با امضای استشهادیه‌ای، مخالفت خود را با لوایح شش‌گانه به تهران اعلام کردند.
12 اردیبهشت 1342
امام خمینی (ره) در نامه‌ای به آیت‌الله بحرالعلوم، ضمن اعلام ایستادگی قاطع در برابر حکومت برای انجام تکلیف شرعی، پیشنهاد دادند که نشریاتی در شمال برای پشتیبانی از اهداف اسلامی منتشر شود.
11 اردیبهشت 1342
سید یونس رودباری، طلبه‌ای که در حادثه فیضیه (۱۳۴۲) توسط عوامل شاه مجروح و شهید شد، "اولین شهید انقلاب" نامیده می‌شود. امام خمینی در دیدار با خانواده‌اش، او را عزیزتر از فرزندان خود خواندند و شهادتش را تسلیتی بزرگ به خود دانستند.
15 خرداد 1342
روحانیون و مردم مبارز گیلان همگام با قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، از طریق سخنرانی‌های افشاگرانه، حمایت‌های مالی و تحمل حبس و شکنجه، نقشی محوری در گسترش مبارزات علیه رژیم پهلوی ایفا کردند.
21 تیر 1342
آیت‌الله سید مرتضی مرتضوی لنگرودی، شاگرد میرزای نائینی و مدرس برجسته در قم، از حامیان نهضت امام خمینی (ره) بود که در ۲۱ تیر ۱۳۴۲ رحلت کرد و در حرم حضرت معصومه (س) به خاک سپرده شد.
31 اردیبهشت 1343
در ۳۱ اردیبهشت ۱۳۴۳، شیخ عباس محفوظی در مسجد حیدرپور رودسر، طی سخنرانی تندی به انتقاد از نبود آزادی، ترویج ابتذال توسط رژیم و سرکوب قیام ۱۵ خرداد پرداخت و بر تداوم مبارزه با الگوگیری از قیام عاشورا تأکید کرد. این اظهارات منجر به بازجویی ساواک از بانی مجلس شد.
20 اردیبهشت 1344
سرهنگ نوروزی دستور مراقبت غیرمحسوس از شش روحانی (بحرالعلوم، ضیابری، احسان‌بخش، فاطمی، قوام و چوبه) را صادر کرد. این ابلاغیه به کلانتری بخش ۳ ارسال شد تا ضمن کنترل رفتار و گفتار آن‌ها، نتایج را به شهربانی گیلان گزارش نمایند.
4 مرداد 1344
آیت‌الله ضیابری و سید زکی در ۴ مرداد از طریق آستارا به اردبیل رفتند و دستور شد فعالیت‌های آن‌ها به‌صورت نامحسوس تحت نظارت قرار گرفته و گزارش شود.
کلیه حقوق برای تقویم گیلان محفوظ است | طراحی و پیاده سازی : مهیانت شمال