رویدادهای «علمی و آموزشی»

عضدالدوله دیلمی با گسترش قلمرو، آبادسازی شهرها، حمایت از نیازمندان، تقویت تشیع و پشتیبانی از دانش و فرهنگ، یکی از برجسته‌ترین فرمانروایان آل‌بویه و دوران شکوفایی تمدن اسلامی بود.
14 اردیبهشت
اسماعیل بن عباد، معروف به «صاحب» و ملقب به «کافی‌الکفاة»، وزیر برجسته آل‌بویه، از اهالی طالقان دیلم بود که در علم، ادب، سیاست، تشیع و حمایت از علویان شهرت داشت و با تألیف آثار فراوان، اداره امور کشور و تأسیس کتابخانه‌ای بزرگ، نقشی ماندگار در فرهنگ و سیاست قرن چهارم قمری ایفا کرد.
12 اردیبهشت
در روز معلم، یاد و خاطره «حسن امیدزاده»، معلم فداکار شفتی که با نجات دانش‌آموزان از آتش‌سوزی کلاس درس، الگوی ایثار در کتاب‌های درسی شد، گرامی باد.
114
نافع دیلمی، از علمای برجسته قرن دوم هجری و از اهالی دیلم، در مدینه می‌زیست، شاگرد امام باقر(ع) و استاد امام مالک بود و نقش مهمی در نقل احادیث معتبر اسلامی داشت.
126
قیس ماصر، از دانشمندان شیعه و اصحاب امامان سجاد (ع)، باقر (ع) و صادق (ع)، اصالتی دیلمی داشت و از منطقه دیلم برخاسته بود و در علم حدیث و کلام، به‌ویژه در مناظرات عقیدتی نزد امام صادق (ع) جایگاه برجسته‌ای داشت.
26 خرداد 357
کوشیار گیلانی، منجم و ریاضی‌دان نامدار قرن چهارم، مرگ وشمگیر زیاری را در محرم ۳۵۷ قمری پیش‌بینی کرد و با تألیف آثار جهانی چون زیج جامع، از مفاخر برجسته‌ی تاریخ علم ایران به شمار می‌رود.
6 فروردین 362
عضدالدوله دیلمی (فناخسرو)، مقتدرترین پادشاه آل‌بویه و ملقب به «شاهنشاه»، در ۸ شوال ۳۷۲ ق درگذشت و در جوار حرم امیرالمؤمنین (ع) که خود بانی بنای باشکوه آن بود، به خاک سپرده شد. او با حمایت بی‌دریغ از دانشمندان و اجرای طرح‌های عام‌المنفعه‌ای چون بیمارستان عضدی، نقشی بی‌بدیل در شکل‌گیری «رنسانس ا ...
17 مرداد 385
اسماعیل بن عباد، معروف به «صاحب» و ملقب به «کافی‌الکفاة»، وزیر برجسته آل‌بویه، از اهالی طالقان دیلم بود که در علم، ادب، سیاست، تشیع و حمایت از علویان شهرت داشت و با تألیف آثار فراوان، اداره امور کشور و تأسیس کتابخانه‌ای بزرگ، نقشی ماندگار در فرهنگ و سیاست قرن چهارم قمری ایفا کرد.
25 تیر 886
خواجه محمود گاوان، وزیر و عالم برجسته گیلانی در دربار بهمنیان هند، با ترویج علم، گسترش قلمرو و جذب نخبگان گیلانی در دکن تأثیری عمیق گذاشت، اما در نهایت در سال ۸۸۶ هـ بر اثر توطئه‌های درباری به قتل رسید.
1 مهر 1287
محمدعی مجتهدی (1287-1376ش) زاده لاهیجان، استاد ریاضی و مدیر برجسته آموزشی، مؤسس دانشگاه صنعتی آریامهر (شریف) بود که در طول عمر خود مسئولیت‌های متعددی از جمله ریاست دبیرستان البرز، دانشگاه‌های شیراز، پلی‌تکنیک و ملی ایران را بر عهده داشت.
1288
ربابه خانم معروف به مادام مدیر، از زنان فرهیخته رشت، مؤسس نخستین مدرسه دخترانه به سبک جدید در این شهر در سال ۱۲۸۸ شمسی بود.
22 اسفند 1292
محمود بهزاد (1292-1386ش) زیست‌شناس، نویسنده و مترجم پرکار اهل رشت، با نگارش و ترجمه ۹۸ جلد کتاب علمی و تألیف کتاب‌های درسی مدارس، از چهره‌های ماندگار آموزش و ترویج علم در ایران بود.
11 دی 1293
فضل‌الله رضا (1293-1398ش) دانشمند برجسته گیلانی در مهندسی برق، ریاضیات و نظریه اطلاعات، از رؤسای پیشین دانشگاه تهران و صنعتی و سفیر ایران در یونسکو و کانادا بود که آثار علمی و ادبی او در جهان شهرت یافت.
19 اردیبهشت 1297
محمد معین (1297-1350ش) نخستین دکترای زبان و ادبیات فارسی و تدوین‌گر اصلی لغت‌نامه دهخدا و نویسنده فرهنگ معین، از مفاخر علمی ایران بود که در رشت زاده شد و در آستانه اشرفیه به خاک سپرده شد.
24 فروردین 1302
محمدجعفر جعفری (1302-1401ش) زاده لنگرود، نویسنده نخستین دایرةالمعارف حقوقی ایران و استاد برجسته حقوق، فقه و ادبیات، در ۸ اسفند ۱۴۰۱ در ایستبورن انگلستان درگذشت.
29 مرداد 1304
آیت‌الله میرزا محمدعلی مدرس چهاردهی، عالم برجسته و زاهد گیلانی در نجف اشرف، از شاگردان ارشد شیخ انصاری و سید حسین کوه کمره‌ای بود که طی ۶۰ سال تدریس، بزرگان معاصری چون آقابزرگ تهرانی و سید مرعشی نجفی را تربیت کرد و آثار متعددی به‌ویژه در زمینه مقتل و زیارات امام حسین(ع) به جای گذاشت.
3 فروردین 1306
حسن اکبرزاده (1306-1399ش) زاده رشت، ریاضی‌دان برجسته ایرانی و استاد دانشگاه سوربن، با تحصیلات عالی در فرانسه و آثار علمی ارزشمند، از مفاخر علمی ایران در قرن معاصر به‌شمار می‌رود.
20 خرداد 1309
عبدالحسین سمیعی (1309-1379ش)، پزشک و جراح قلب اهل رشت، از مؤسسان بیمارستان پارس و دانشگاه گیلان بود که در دهه ۵۰ وزیر علوم و آموزش عالی و از چهره‌های برجسته پزشکی و مدیریتی ایران شد.
29 خرداد 1316
پروفسور مجید سمیعی، جراح پیشگام مغز و اعصاب و بنیان‌گذار مرکز INI، از برجسته‌ترین مفاخر علمی ایران و جهان در حوزه جراحی میکروسکوپی و توسعه مراکز تخصصی پزشکی است.
21 تیر 1342
آیت‌الله سید مرتضی مرتضوی لنگرودی، شاگرد میرزای نائینی و مدرس برجسته در قم، از حامیان نهضت امام خمینی (ره) بود که در ۲۱ تیر ۱۳۴۲ رحلت کرد و در حرم حضرت معصومه (س) به خاک سپرده شد.
12 تیر 1350
محمد معین (1297-1350ش) نخستین دکترای زبان و ادبیات فارسی و تدوین‌گر اصلی لغت‌نامه دهخدا و نویسنده فرهنگ معین، از مفاخر علمی ایران بود که در رشت زاده شد و در آستانه اشرفیه به خاک سپرده شد.
28 مرداد 1363
آذر اندامی (1305-1363ش) زاده رشت، پزشک و باکتری‌شناس گیلانی، با پژوهش‌های مهم در انستیتو پاستور و تولید واکسن وبا، به چهره‌ای علمی بدل شد که نامش بر یکی از حفره‌های سیاره ونوس نهاده شد.
17 تیر 1364
آیت‌الله محمد‌مهدی ربانی املشی، از نخبگان حوزه علمیه و دادستان سابق کشور، پس از سال‌ها مبارزه و تصدی مناصب عالی، در ۱۷ تیر ۱۳۶۴ بر اثر مسمومیت به شهادت رسید.
کلیه حقوق برای تقویم گیلان محفوظ است | طراحی و پیاده سازی : مهیانت شمال