رویدادهای «ورود اسلام به گیلان»

گیلان و دیلمان به‌دلیل موقعیت طبیعی و دشمنی با خلافت، پناهگاه علویان شد و یحیی بن عبدالله نخستین علوی بود که در قرن دوم به آنجا پناه برد، اما با نیرنگ هارون‌الرشید پس از دریافت امان‌نامه، زندانی و کشته شد.
باذان بن ساسان دیلمی، نخستین حاکم ایرانی مسلمان بود که در یمن به اسلام گروید و با تأیید پیامبر(ص) بر حکومت یمن باقی ماند.
یحیی بن عبدالله، نخستین علوی درشمال کشور بود که در سال ۱۷۵ق در دیلم علیه عباسیان قیام کرد، اما پس از دریافت امان‌نامه از هارون‌الرشید و تسلیم شدن، در سال ۱۷۶ق در زندان مسموم شد و درگذشت.
نسل علویان طبرستان به امام حسن (ع) می‌رسد. حسن بن زید ملقب به داعی کبیر به رهبری قیام در سال ۲۵۰ق پرداخت و با حمایت دیلمیان، طبرستان را از طاهریان گرفت و تشیع را در منطقه گسترش داد.
محمد بن زید (داعی الی‌الحق) داعی علوی ، با سخاوت بود و بنایی در نجف و کربلا ساخت، سپس با سپاه اسماعیلیان جنگید و پس از زخمی‌شدن و فوت، حسن بن علی الاطروش جانشینش شد.
1 بهمن 22
در نبرد سخت «واجرود» (مکانی بین همدان و قزوین) میان سپاه دیلم به فرماندهی موتا و سپاه عرب به فرماندهی نعیم بن مقرن، موتا کشته شد و سپاه ایران شکست خورد؛ اما دیلمیان که از سرسخت‌ترین دشمنان تازیان بودند، تا قرون سوم و چهارم هجری به مقاومت ادامه دادند و هرگز گرد مصالحه نیامدند.
184
در سال ۲۵۰ق قیام علویان در شرق گیلان رخ داد و آل وهسودان (جستانیان) در کوهستان دیلم فرمانروایی داشتند؛ مرزبان بن جستان در ۱۸۹ق مسلمان و شیعه شد و با حمایت او یحیی بن عبدالله مذهب شیعه در شمال ایران گسترش یافت.
19 شهریور 197
دیلمیان که دشمن بنی‌امیه و بنی‌عباس بودند، به دلیل مناطق صعب‌العبور گیلان، محل پناهندگی سادات علوی و شیعیان شدند و از قرن سوم هجری اکثریتشان مسلمان و شیعه آل ابیطالب بودند.
13 آبان 243
حسن بن زید حسینی ملقب به «داعی کبیر»، در سال ۲۵۰ق با حمایت مردم طبرستان و دیلمیان به حکومت رسید و نخستین دولت علوی را در ایران بنیان گذاشت که با اشاعه تشیع و مقاومت علیه عباسیان و طاهریان، نقش مهمی در تاریخ مذهبی و سیاسی شمال ایران ایفا کرد.
11 اردیبهشت 1380
رهبر معظم انقلاب در ۱۱ اردیبهشت ۱۳۸۰، در جمع پرشور مردم گیلان در ورزشگاه شهید عضدی رشت، ضمن تجلیل از سوابق درخشان دینی و مبارزاتی مردم این خطه، نقشه‌های راهبردی برای مسئولان و اولویت‌های ملی را تبیین کردند.
کلیه حقوق برای تقویم گیلان محفوظ است | طراحی و پیاده سازی : مهیانت شمال