رویدادهای «رزمندگان نهضت جنگل»

فروردین 1266
اسماعیل دهقان (1266-1325ش) زاده رشت، شاعر، آزادی‌خواه و از یاران جنبش جنگل، با وجود پیوند نزدیک با میرزا کوچک‌خان، بیشتر در عرصه فرهنگی و حزبی فعالیت داشت، سه دوره مدیر روزنامه جنگل بود و پس از شکست نهضت از سیاست کناره گرفت.
تیر 1297
در شوال ۱۳۳۶ق جنگلی‌ها به فرماندهی میرزا کوچک و سلطان داودخان، طبق نقشه‌ای هماهنگ، برای حمله و خلع سلاح پادگان انگلیسی رشت از دو محور جنوب و جنوب‌غربی شهر اقدام کردند.
31 تیر 1297
در شوال ۱۳۳۶ق جنگلی‌ها به فرماندهی میرزا کوچک خان به پادگان انگلیسی رشت حمله کردند، اما پس از عقب‌نشینی آنان، انگلیسی‌ها در پاسخ، دست به آتش‌سوزی، تخریب خانه‌ها و اعدام‌های میدانی زدند و چهره‌ای خشن از سرکوب نظامی در شهر برجا گذاشتند.
31 تیر 1297
پس از عقب‌نشینی جنگلی‌ها، انگلیسی‌ها در رشت دست به تخریب و آتش‌سوزی گسترده زدند، خانه‌ها و سینما خورشید را ویران کردند و مردم و روحانیون را به‌اتهام پناه دادن به مجاهدان دستگیر یا به گلوله بستند.
6 مرداد 1297
قوای نظامی انگلیس پس از درگیری شدید، جنگلی‌ها را از رشت بیرون راندند و آنها به جنگل‌های اطراف پناه بردند.
20 مرداد 1297
محمود خان ژولیده (1261-1297ش) زاده رشت، شاعر شهید نهضت جنگل، بعد از مقاومت در برابر انگلیسیها به شهادت رسید.
22 مرداد 1297
به‌دنبال خطر اتحاد عثمانی‌ها با نهضت جنگل، انگلیسی‌ها با جنگلی‌ها در «صفه‌سر» رشت توافق آتش‌بس کردند تا در برابر اجازه عبور نیروهایشان، در امور داخلی ایران مداخله نکنند.
تیر 1298
سردار معظم (تیمورتاش) با صدور اعلامیه‌ای تهدیدآمیز علیه مردم حامی جنگلی‌ها، در پی مهار حمایت گسترده دهقانان و کشاورزان از نهضت جنگل، حکومت نظامی را در گیلان تمدید کرد.
13 خرداد 1299
میرزا کوچک خان با استقبال گرم مردم و نطق‌های شورانگیز، انقلاب قریب‌الوقوع را نوید داد و از فداکاری مجاهدین و روح شهدای آزادی تمجید کرد.
16 خرداد 1299
میرزا کوچک خان با اعلام جمهوری و تشکیل حکومت موقت انقلاب سرخ گیلان، اصول برابری، لغو معاهدات زیان‌بار و حفظ شعائر اسلامی را اعلام کرد.
25 خرداد 1299
چند روز پس از اعلام جمهوری در گیلان، جنگلی‌ها در پی بی‌نتیجه ماندن مذاکرات با قزاقان، قزاق‌خانه رشت را به‌سختی فتح کردند، اما به دستور میرزا کوچک خان اسیران را آزاد کرده و موقعیت خود را در منطقه تثبیت نمودند.
26 خرداد 1299
میرزا کوچک خان با ارتش سرخ در انزلی دیدار کرد و با مخالفت با تبلیغات کمونیستی، توافق‌نامه‌ای در ۹ بند برای تشکیل حکومت جمهوری و محدود کردن دخالت شوروی در ایران به دست آورد.
5 مرداد 1299
غلامعلی بابا ماسوله از اعضای هیئت و اتحاد اسلام و از فرماندهان میرزاکوچک جنگلی در نهضت جنگل بود.
23 فروردین 1301
کربلایی ابراهیم «کبریت خان» (م 1301ش) از یاران میرزاکوچک خان، که پس از شهادت میرزا کوچک جنگلی برای احیای نهضت جنگل بازگشت، توسط نیروهای رضاخان دستگیر و به دستور دولت تیرباران شد تا موج جدید قیام در گیلان سرکوب شود.
22 خرداد 1305
حسن خان آلیانی، رئیس محبوب ایل آلیان و از یاران مؤثر نهضت جنگل، پس از جدایی از میرزا و همکاری با دولت، به نایب‌الحکومه فومنات منصوب شد و در عمران منطقه کوشید، اما سرانجام در ماجرایی مشکوک به دستور زاهدی کشته شد.
8 تیر 1325
اسماعیل دهقان (1266-1325ش) زاده رشت، شاعر، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی رشتی، از یاران نزدیک میرزا کوچک خان و عضو حزب دموکرات بود که با وجود مشارکت در نبردهای نهضت جنگل، بیشتر نقش فرهنگی و تبلیغی داشت و پس از پایان نهضت، از سیاست کناره گرفت و در سال ۱۳۲۵ درگذشت.
15 فروردین 1327
اسماعیل جنگلی (م1327ش)خواهرزاده میرزا کوچک خان که در دوران انقلاب مشروطیت و نهضت جنگل یار و همراه او بود، پس از انقلاب حدود ۲۷ سال در امور پیشکاری املاک فخرالدوله در لشت‌نشا فعالیت کرد و در سال ۱۳۲۷ در تهران درگذشت و در رشت دفن شد.
7 خرداد 1343
میرزا کاظم خان مژدهی (1276-1343ش) زاده رشت، مشروطه‌خواه و نماینده مجلس از رشت، با تاسیس و تجهیز پرورشگاه یتیمان و مشارکت در جمعیت مبارزه با سل و شرکت برق رشت، خدمات اجتماعی و سیاسی قابل توجهی ارائه داد.
10 خرداد 1348
شیخ عبدالسلام عرب شهید مکی، از همرزمان میرزا کوچک جنگلی و احتمالاً نواده شهید اول جبل عامل، در بقعه آقا سید محمد مدفون است.
16 بهمن 1366
ابراهیم فخرایی (1278-1336ش) زاده رشت، نویسنده، روزنامه‌نگار و منشی میرزا کوچک‌خان در نهضت جنگل بود که در کنار فعالیت‌های فرهنگی، مطبوعاتی و تألیف کتاب‌های درسی، آثاری چون سردار جنگل و مشاهیر گیلان را نیز به نگارش درآورد.
7 آذر 1371
جهانگیر سرتیپ پور (1282-1371ش) زاده رشت، از رزمندگان نهضت جنگل و یاران میرزا کوچک‌خان، پس از شکست نهضت به فعالیت‌های فرهنگی، هنری و خیریه روی آورد، از مؤسسان بیمارستان پورسینا بود، در مقاومت علیه فرقه دموکرات آذربایجان نقش داشت، شهردار و نماینده رشت شد و آثار مهمی در حوزه فرهنگ و زبان گیلکی از ...
کلیه حقوق برای تقویم گیلان محفوظ است | طراحی و پیاده سازی : مهیانت شمال