محمدعلی حزین لاهیجی در سال 1103 در اصفهان تولد یافت .  در سال 1135ق در زمان حمله افغانها به ایران، شهر اصفهان مدّت نه ماه در محاصره بود و صدها هزار نفر به خاطر قحطی و امراض جان باختند. از جمله دوبرادر و جده مادری حزین. تا عاقبت در سال 1146ق به هندوستان مهاجرت کرد. (حزین لاهیجی:1831م، الف وب)
حزین لاهیجی از علمای قرن یازدهم ه.ق است ایشان شرح تجرید و زبدة الاصول، تمام مطول، مغني اللبيت و كتاب من لا يحضره فقيه و معالم الاصول را نزد پدرشان خواندند. (همان، 20 و 21و 45) رجال و حدیث و تفسیر را نزد ملاصالح مازندرانی و مولانا شاه محمد شیرازی خواند. (همان، ۲۶) عموم تعلیمات فلسفی حزین لاهیجی از جمله شرح اشارات تلویحات شیخ اشراق و قانون را در شیراز نزد اساتیدی چون مولانا محمد باقر مشهور به صوفی و آخوند مسیحا فرا گرفت. (همان، 69-73)
حزین لاهیجی به پیشنهاد استادش شیخ خلیل الله طالقانی شاعری را با قوت بیشتری دنبال کرد و تخلص "حزین" را برگزید. (همان، 21و22) دیوانی نیز از او به چاپ رسیده است. که درون مایه اش عموما عاشقانه و عارفانه است.
حزین لاهیجی را می‌توان اوّلین  شرح حال نویس خودنوشت ایران هم نامید.

حزین در ۱۱ جمادی‌الاول ۱۱۸۰ق در بنارس درگذشت و همان جا به خاک سپرده شد. مرقد او نزد اهالی هند مقدس است و زیارتگاه می‌باشد. (شوشتری: 1363/1 ، 415)

پ.ن نگارنده حدود صد و پنجاه کتاب شرح حال نویسی قرن های پیشین و امروز را بررسی کرده است. برخی شان مثل حسن المحاضر (جلال الدین سیوطی) فقط صفحات محدودی شرح حال خود نوشت دارد. برخی مثل الفهرست شیخ طوسی  شرح حال شخصیت های دیگر است. (رجال) برخی هم مثل حدائق السیاحه مست علیشاه  شرح حال خودنوشت است اما جلوتر از شرح احوال حزین لاهیجی است.

  . پ.ن حزین لاهیجی (۱۱۰۳-۱۱۸۰ه.ق) در کتابی به نام  تاریخ احوال در ۲۸۹ صفحه  زندگینامه ای از خود ارائه داده است. (پایان تالیف 1154ق) در این کتاب علاوه بر زندگینامه ایشان می توانیم از فرهنگ و مفاخر و طبیعت شهرهایی که سکونت داشته از جمله: اصفهان، لاهیجان، شیراز، خوانسار، خرم آباد مشهد، ملتان ،هند دهلی هند ، بنارس هند جویا شد. (تاریخ احوال حزین لاهیجی تاریخ احوال خودنوشت ناشر: اف سی ،بلفور، دارالسلطنه انگلیس، ۱۸۳۱م)