پس از آنکه خبر استقرار میرزا کوچک‌خان و یارانش در جنگل پیچید، حشمت‌الدوله والاتبار، حکمران گیلان، به اصرار «افسینکوف» (قونسول روسیه)، گروهی از قزاق‌های ایرانی و روس را برای بررسی وضعیت به منطقه فومنات اعزام کرد. ریاست این گروه بر عهده کاپیتان محمودخان متین، رئیس نظمیه رشت بود و «غدانف» (گدانف)، نماینده کنسول‌گری روسیه نیز آن‌ها را همراهی می‌کرد؛ اما جنگلی‌ها که پیش‌تر از این اعزام باخبر شده بودند، در دل جنگل پنهان شدند و در نتیجه، نیروهای اعزامی دست‌خالی بازگشتند (یوسف‌دهی: 1393/3، 17).

در همین راستا، افسینکوف در مکاتباتی با کارگزاری گیلان، با تأکید بر اینکه میرزا کوچک و همراهانش در منطقه نرگستان مشغول جمع‌آوری سلاح و جذب نیرو هستند، خواستار دستگیری آنان شد (یوسف‌دهی: 1393/3، 17). این موضوع در مراسلات کنسول‌گری روسیه به اداره کارگزاری گیلان نیز تکرار شده و آمده بود: «... عده‌ای دیگر از اشرار به سرکردگی میرزا کوچک‌خان در نرگستان (که تقریباً شش ساعت با شهر فاصله دارد)، مشغول جمع‌آوری اسلحه و افزایش تعداد نیروهای خود هستند» (مهرداد: 1382، 14).

سرانجام در ۲۸ مرداد ۱۲۹۴ش، اقدامات عملی جنگلی‌ها علیه استیلای قوای تزاری روسیه آغاز شد. این تحرکات شامل عملیات در مناطق خمام و سنگر و همچنین راه عراق در جاده رشت به تهران بود. این عملیات با حملات شبانه به پادگان‌های نیروی تزاری و خلع سلاح تعدادی از قزاق‌های روسی همراه گردید (مهرداد: 1382، 13 و 14).