میرزا با تأسیس و توسعه «کمیته اتحاد اسلام» در گیلان، هسته اولیه «نهضت جنگل» را برای مبارزه با استبداد و اشغالگران خارجی شکل داد و نفوذ آن را تا سال ۱۲۹۶ شمسی به مناطق وسیعی از شمال کشور گستراند.

تلاش‌های ناکام روسیه و حشمت‌الدوله برای شناسایی و دستگیری میرزا کوچک‌خان و یارانش در نرگستان، سرانجام منجر به آغاز حملات عملیاتی و شبانه جنگلی‌ها علیه قوای تزاری روسیه در مرداد ۱۲۹۴ش شد.

حسن خان آلیانی، رئیس محبوب ایل آلیان و از یاران مؤثر نهضت جنگل، پس از جدایی از میرزا و همکاری با دولت، به نایب‌الحکومه فومنات منصوب شد و در عمران منطقه کوشید، اما سرانجام در ماجرایی مشکوک به دستور زاهدی کشته شد.

سید عبدالوهاب صالح ضیابری (1256-1317ش) زاده ضیابر، عالم و مبارز مشروطه‌خواه گیلان و از اعضای اصلی هیئت اتحاد اسلام، پس از تحصیل در نجف و فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی، بارها توسط روس‌ها دستگیر و تبعید شد، در انقلاب‌های زمان خود نقش داشت و نماینده مجلس مؤسسان بود و در سال ۱۳۱۷ شمسی درگذشت.