"فخرالدین اسعد گرگانی" در منظومه ویس و رامین ضمن شرح گریختن رامین با ویس به کوهستان دیلم، به تسخیرناپذیری و دستنایافتنی بودن این سرزمین، به همراه دلیری ها و توتنمندی های مردمان این دیار اشاره دارد: (گرگانی: 1349، 514)
زمین دیلمان جاییست محکم
بدو در، لشکری از گیل و دیلم
چو دیوانند گاه کوشش ایشان
جهان از دست ایشان شد پریشان
سپر دارند پهناور گه جنگ
چو دیواری نگاریده به صد رنگ
هنوز آن مرز دوشیزه بماندهست
برو یک شاه کام دل نراندهست