آیت‌الله مختار امینیان، مشهور به محمدعلی، فرزند عبدالحسین، در سال ۱۳۰۵ ه.ش در روستای فتیده از توابع شهرستان لنگرود متولد شد. ایشان پس از طی تحصیلات ابتدایی، وارد حوزه علمیه منطقه و سپس راهی حوزه علمیه قم گردید. وی در طول اقامت ۳۵ ساله خود در قم، از محضر اساتید برجسته‌ای همچون آیات عظام سید حسین بروجردی، سید روح‌الله خمینی، محمدتقی بهجت، سید محمدحسین طباطبایی و سید مصطفی محقق داماد بهره‌مند گشت و تحصیلات خود را تا مقطع اجتهاد ادامه داد و به عنوان مدرس در آن حوزه مشغول به کار شد. (انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک/ 1 ، 295)

سوابق مبارزاتی و مسئولیت‌ها
آیت‌الله امینیان از مبارزان علیه رژیم پهلوی بود و در جریان فعالیت‌های حضرت امام خمینی (ره) تا پیروزی انقلاب اسلامی با انقلابیون همراهی داشت. پس از انقلاب، ایشان مدتی به عنوان امام جمعه رشت منصوب شد و سپس به آستانه اشرفیه منتقل گردید. وی از زمان تأسیس مجلس خبرگان رهبری تا پایان عمر، نمایندگی مردم استان گیلان در این مجلس را بر عهده داشت. از دیگر مسئولیت‌های ایشان می‌توان به امامت جمعه آستانه اشرفیه، مدیریت و تدریس در حوزه علمیه جلالیه، امامت جماعت مسجد جامع آستانه و نمایندگی ولی فقیه در دانشگاه گیلان اشاره کرد.

رهبر معظم انقلاب در پیامی به تاریخ ۲۲ خرداد ۱۳۹۴، در توصیف ایشان فرمودند: «وزانت علمی و آراستگی اخلاقی و متانت و ادب رفتاری در آن روحانیِ محبوب، سرمایه‌ای معنوی برای گیلان بود.»

خدمات اجتماعی و آثار
ایشان که به حق «پدر معنوی آستانه اشرفیه» نامیده می‌شوند، منشأ خدمات عمرانی و اجتماعی فراوانی بودند که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- احداث و تأسیس مسجد، کتابخانه عمومی، درمانگاه و مدرسه علمیه بزرگ «اهل‌بیت (ع)».
- بازسازی و تکمیل مسجد جامع و حوزه علمیه جلالیه و احداث بیش از ۵۰ واحد مسکونی برای نیازمندان.
- اهدای یک هزار متر زمین برای احداث ساختمان بسیج فرهنگیان.
- رسیدگی به امور فقرا، سالمندان و روحانیون معمر.

ایثار و شهادت
آیت‌الله امینیان در دوران هشت سال دفاع مقدس از مجاهدان و حامیان جبهه‌ها بود و بارها به همراه طلاب و مسئولان در مناطق عملیاتی حضور یافت. فرزند ایشان، طلبه شهید محمدتقی امینیان، در سال ۱۳۶۷ در عملیات کربلای ۵ (منطقه شلمچه) به شهادت رسید. پیکر این شهید والامقام پس از مدتی مفقودالاثری، کشف و به خاک سپرده شد.

عروج ملکوتی

این عالم ربانی و خستگی‌ناپذیر، سرانجام در ساعت ۱۰:۴۰ صبح روز چهارشنبه ۲۰ خرداد ۱۳۹۴ (۲۲ شعبان ۱۴۳۶) دعوت حق را لبیک گفت و به فرزند شهیدش پیوست. پیکر پاک ایشان در کنار مضجع منور حضرت سلطان سید جلال‌الدین اشرف (ع) به خاک سپرده شد.