رویدادهای «مبارزات بر علیه حکومت پهلوی»

20 اردیبهشت
سرهنگ نوروزی دستور مراقبت غیرمحسوس از شش روحانی (بحرالعلوم، ضیابری، احسان‌بخش، فاطمی، قوام و چوبه) را صادر کرد. این ابلاغیه به کلانتری بخش ۳ ارسال شد تا ضمن کنترل رفتار و گفتار آن‌ها، نتایج را به شهربانی گیلان گزارش نمایند.
12 اردیبهشت 1332
تجمع ۲۰۰ نفری فعالان کارگری در منزل یدالله دواتگر رشت به مناسبت روز جهانی کارگر، با دخالت شهربانی و دستگیری ۲۲ نفر سرکوب شد.
16 اردیبهشت 1338
محمدعلی افراشته (۱۲۸۷-۱۳۳۸)، شاعر و طنزپرداز برجسته گیلانی و بنیان‌گذار نشریه معروف «چلنگر» بود. او که از پیشگامان شعر گیلکی و ادبیات انتقادی محسوب می‌شد، به دلیل فعالیت‌های سیاسی پس از کودتای ۲۸ مرداد به بلغارستان مهاجرت کرد و آثار ارزشمندی با زبانی ساده و مردمی در دفاع از محرومان به‌جای گذاشت.
28 اردیبهشت 1342
ساواک در گزارشی آیت‌الله ضیابری را محور مبارزات گیلان و عامل اعزام طلاب برای تبلیغ امام خمینی معرفی کرد. هم‌زمان، روحانیون رشت با امضای استشهادیه‌ای، مخالفت خود را با لوایح شش‌گانه به تهران اعلام کردند.
12 اردیبهشت 1342
امام خمینی (ره) در نامه‌ای به آیت‌الله بحرالعلوم، ضمن اعلام ایستادگی قاطع در برابر حکومت برای انجام تکلیف شرعی، پیشنهاد دادند که نشریاتی در شمال برای پشتیبانی از اهداف اسلامی منتشر شود.
11 اردیبهشت 1342
سید یونس رودباری، طلبه‌ای که در حادثه فیضیه (۱۳۴۲) توسط عوامل شاه مجروح و شهید شد، "اولین شهید انقلاب" نامیده می‌شود. امام خمینی در دیدار با خانواده‌اش، او را عزیزتر از فرزندان خود خواندند و شهادتش را تسلیتی بزرگ به خود دانستند.
15 خرداد 1342
روحانیون و مردم مبارز گیلان همگام با قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، از طریق سخنرانی‌های افشاگرانه، حمایت‌های مالی و تحمل حبس و شکنجه، نقشی محوری در گسترش مبارزات علیه رژیم پهلوی ایفا کردند.
4 خرداد 1342
در ۴ خرداد ۱۳۴۲، ساواک رشت فردی را به اتهام توزیع مخفیانه تصاویر آیت‌الله خمینی با استفاده از دوربین‌های اسباب‌بازی دستگیر و این اقلام تبلیغی را از مغازه‌های معتمد شهر جمع‌آوری کرد.
31 اردیبهشت 1343
در ۳۱ اردیبهشت ۱۳۴۳، شیخ عباس محفوظی در مسجد حیدرپور رودسر، طی سخنرانی تندی به انتقاد از نبود آزادی، ترویج ابتذال توسط رژیم و سرکوب قیام ۱۵ خرداد پرداخت و بر تداوم مبارزه با الگوگیری از قیام عاشورا تأکید کرد. این اظهارات منجر به بازجویی ساواک از بانی مجلس شد.
13 اردیبهشت 1344
تلاش «یعقوب محمدپور» برای ریاست بر جبهه ملی منجر به شکاف و بدبینی اعضا شده که ساواک قصد دارد با تشدید این اختلافات، جریان مذکور را متلاشی کند.
12 اردیبهشت 1345
این گزارش ساواک به بازخوانی وقایع ۱۵ خرداد توسط فرهنگیان لاهیجان و رصد فعالیت‌های مشکوک «خیابانی» و «محمودی» می‌پردازد. نهادهای امنیتی با حساسیت بر توزیع نشریه «پیام دانشجو»، درصدد شناسایی شبکه ارتباطی مخالفان در شرق گیلان بوده‌اند.
19 اردیبهشت 1345
سند ۱۹ اردیبهشت ۱۳۴۵ ساواک از پایش فرهنگیان لاهیجان به دلیل بازخوانی وقایع ۱۵ خرداد و توزیع نشریه «پیام دانشجو» حکایت دارد؛ این گزارش همزمان با شناسایی رابطین انقلابی تهران-گیلان و حمایت طلاب قم از اعتراضات دانشجویی تنظیم شده است.
24 اردیبهشت 1353
ساواک رشت طی گزارشی دستور بازرسی از منزل حجت‌الاسلام فومنی حائری جهت کشف کتب و جزوات ممنوعه‌ی مخفی‌شده در سقف و حوض‌خانه را صادر کرد.
15 اردیبهشت 1353
حجت‌الاسلام جلال گنجه‌ای، از پیروان امام خمینی، پس از آزادی و دیدار با علمای رشت، در ۱۵ اردیبهشت ۱۳۵۷ حین سفر برای ازدواج، در لنگرود دستگیر شد. او در دیدارهای خود از خاطرات زندان و ارادتش به امام خمینی (ره) و دکتر شریعتی سخن گفته بود.
3 شهریور 1357
در سال‌های پایانی حکومت پهلوی، ساواک با حساسیت، فعالیت‌های روحانیون و وعاظ را زیر نظر داشت و گزارش‌هایی از نقش آنان در اعتراضات مردمی تهیه می‌کرد. سند حاضر نمونه‌ای از این رویکرد است که به حوادث شهریور ۱۳۵۷ در گیلان پرداخته و نام تعدادی از روحانیون را به‌عنوان محرکین معرفی کرده و دستورالعمل‌ها ...
17 آبان 1357
ساواک با صدور تلگراف فوری به سازمان‌های تابعه دستور داد که اغتشاشات اخیر به‌دست کمونیست‌ها بوده و از هرگونه ضرب و شتم خودداری کنند.
8 آبان 1357
شهید نعمت‌بر شنورد متولد ۱۳۳۹ صومعه‌سرا بود که در جریان تظاهرات ۸ آبان ۱۳۵۷ علیه رژیم پهلوی بر اثر اصابت گلوله به شهادت رسید.
17 آبان 1357
اعضای هیأت علمی دانشگاه گیلان ضمن محکومیت کشتار دانشجویان در دانشگاه تهران توسط رژیم 1357/8/13، در تحصن ۴۸ ساعته شرکت کرده و از مردم و مبارزان خواستند آنها را حمایت کنند.
کلیه حقوق برای تقویم گیلان محفوظ است | طراحی و پیاده سازی : مهیانت شمال