رویدادهای «یاران ناپایدار نهضت جنگل»

6 اسفند 1297
احمد کسمایی که با نفوذترین رهبر جنگل پس از میرزا به شمار می رفت، به میرزا خیانت کرد و با اخذ امان نامه از دولت وثوق الدوله، همراه مجاهدان کسما از صف نهضت جنگل جدا شد.
18 تیر 1299
تضاد ایدئولوژیک میرزا کوچک خان با کمونیست‌های روسی و شکست رایزنی‌های دیپلماتیک، در نهایت منجر به اعتراض و خروج وی از رشت به سوی فومن گردید.
7 مرداد 1299
این متن به بررسی تحولات سیاسی و نظامی گیلان در سال‌های ۱۲۹۹-۱۲۰۰ شمسی، از ورود بلشویک‌ها و تنش‌های میرزا کوچک جنگلی با شوروی تا وقوع «کودتای سرخ» و استقرار دولت بلشویکی در رشت می‌پردازد.
14 آبان 1299
پس از چهار ماه انزوای میرزا در جنگل، سران دولت کودتا در آبان ۱۲۹۹ با ادعای سوءتفاهم، خواستار آشتی و مصالحه با او شدند.
26 اردیبهشت 1300
پس از آشتی میرزا و کودتاگران، به توصیه جمهوری آذربایجان، حیدر عمواغلی به‌عنوان ناظر وارد گیلان شد تا بین جنگلی‌ها و احسان‌الله‌خان میانجیگری کند، اما هدف اصلی روس‌ها جذب و حذف میرزا بود.
1 اردیبهشت 1300
احسان‌الله خان دوستدار (1263-1317ش) از یاران ناپایدار نهضت جنگل، با شور انقلابی به تهران حمله کرد ولی به دلیل خیانت نیروهای همراه و پشت‌کردن روس‌ها و ساعدالدوله، شکست خورد و پس از فرار به گیلان، دوباره به نیروهای میرزا پیوست و قول اطاعت داد.
7 مهر 1300
حیدر خان عمواغلی با خیانت و تلاش برای کنار زدن میرزا کوچک، باعث بروز اختلاف در نهضت جنگل شد و در جریان توطئه نافرجام در ملاسرا دستگیر گردید که آغاز درگیری هفت‌روزه میان جنگلی‌ها و نیروهای مخالف بود.
5 آبان 1300
حیدرخان عمواوغلی از انقلابیون برجسته مشروطه و از بنیان‌گذاران حزب کمونیست ایران بود که پس از همکاری با نهضت جنگل، به‌دلیل اختلاف با میرزا کوچک خان در آبان ۱۳۰۰ به دست اتباع معین‌الرعایا در گیلان کشته شد.
6 خرداد 1301
خالو قربان (1250-1301)، کرد هرسینی و از فرماندهان نهضت جنگل، پس از خیانت به میرزا کوچک‌خان و همکاری با رضاخان، به مقام سرهنگی و حکومت انزلی رسید، اما سرانجام در نبرد با سیمیتقو به دست یکی از سرداران کرد کشته شد.
14 مهر 1301
سید جلال چمنی (م1341ش) که ابتدا از یاران میرزا کوچک بود، پس از خیانت به او و همکاری با رضاخان، سرانجام به جرم قیام علیه حکومت تیرباران شد.
22 خرداد 1305
حسن خان آلیانی، رئیس محبوب ایل آلیان و از یاران مؤثر نهضت جنگل، پس از جدایی از میرزا و همکاری با دولت، به نایب‌الحکومه فومنات منصوب شد و در عمران منطقه کوشید، اما سرانجام در ماجرایی مشکوک به دستور زاهدی کشته شد.
کلیه حقوق برای تقویم گیلان محفوظ است | طراحی و پیاده سازی : مهیانت شمال