حاج شیخ مهدی مهدوی لاهیجی، فرزند حسین بن مهدی بن زین‌العابدین لاهیجی، در پانزدهم شعبان سال ۱۳۱۳ هـ.ق (11 بهمن 1274ش) در نجف اشرف به دنیا آمد (قربانی: ۱۳۹۶، ۸۲۳). مادر ایشان «هاجر»، از سادات بودند (قربانی: ۱۳۹۶، ۸۲۳). ایشان در سال ۱۳۱۵ هـ.ق (1276ش) به همراه پدر و مادر خود به شهر لاهیجان منتقل شدند (قربانی: ۱۳۹۶، ۸۲۳).

دوران تحصیلات اولیه در لاهیجان و رشت
ایشان دوران جوانی را با بهره‌گیری از اساتید برجسته منطقه آغاز کردند:
- در لاهیجان: خواندن قرآن را از پدر آموختند. همچنین ادبیات فارسی و خط را نزد میرزا کاظم لاهیجی و سید کاظم لاهیجی فرا گرفتند. علوم صرف، نحو، منطق، ریاضیات و احکام را نزد آیت‌الله حاج شیخ عبدالحسین کوشالی، شیخ بهایی لاهیجی و سیدعبدالرحیم درگاهی و سیداسدالله کیسمی آموختند (احسانبخش: ۱۳۸۰، ۶۲۱؛ قربانی: ۱۳۹۶، ۸۲۳).
- در رشت: برای ادامه تحصیل، همراه با برادر دانشمند خود، حاج شیخ محمد مهدوی به رشت رفتند و در آنجا نزد شیخ اسماعیل رشتی، سیدمهدی لشت‌نشایی و شیخ عبدالرحیم کوچ‌صفهانی تلمذ کردند (احسانبخش: ۱۳۸۰، ۶۲۱؛ قربانی: ۱۳۹۶، ۸۲۳).

دوران تحصیل در نجف اشرف
در سال ۱۳۳۷ هـ.ق (حدود سال ۱۳۵۵ شمسی) در سن ۲۴ سالگی راهی عراق شدند و در اوایل محرم سال ۱۳۳۸ هـ.ق (حدود سال ۱۳۵۶ شمسی) وارد نجف اشرف شدند (قربانی: ۱۳۹۶، ۸۲۳). در این دوران، اساتید برجسته‌ای را در اختیار داشتند:
- در دروس پایه: معالم‌الاصول، منطق و شرح لمعه را نزد شیخ علی اکبر خوانساری، اخلاق و تفسیر و هیئت و ریاضی را نزد شیخ مرتضی طالقانی فرا گرفتند (قربانی: ۱۳۹۶، ۸۲۳).
- در دروس تخصصی: قوانین‌الاصول و کتاب رسائل را نزد شیخ حبیب‌الله اردبیلی، و دروس مکاسب را نزد شیخ محمدحسین تهرانی آموختند (قربانی: ۱۳۹۶، ۸۲۳).
- در فلسفه: نزد میرزا مهدی آشتیانی به تحصیل پرداختند و سپس کفایة‌الاصول را نزد میرزا احمد آشتیانی به اتمام رساندند (قربانی: ۱۳۹۶، ۸۲۳).
- در دروس خارج: مراحل عالی فقه را نزد شیخ مهدی مازندرانی، شیخ احمد کاشف‌الغطاء، سیدمحمد فیروزآبادی، سیدمیرزا آقا اصطبهانی، شیخ شعبان دیوشلی گیلانی و میرزا حسین نائینی فرا گرفتند. همچنین دروس اصول را نزد آقا ضیاءالدین عراقی و سید ابوالحسن اصفهانی و سیدجمال‌الدین گلپایگانی به پایان رساندند (قربانی: ۱۳۹۶، ۸۲۳).
- در کلام و عقاید: نزد شیخ محمد جواد بلاغی تلمذ کردند (احسانبخش: ۱۳۸۰، ۶۲۲؛ قربانی: ۱۳۹۶، ۸۲۳).
در نهایت، ایشان اجازات اجتهاد خود را از اساتیدی چون حاج شیخ شعبان دیوشلی، آقا ضیاءالدین عراقی، شیخ محمدکاظم شیرازی، سیدجمال‌الدین گلپایگانی، سیدمحمد حکیم، سیدعبدالهادی شیرازی، میرزا آقا اصطبهانی، آیت‌الله بروجردی و حاج شیخ حسین غروی اشکوری دریافت نمودند (قربانی: ۱۳۹۶، ۸۲۴).

بازگشت به وطن و فعالیت‌های اجتماعی و علمی
در سال ۱۳۱۶ هـ.ش، ایشان پس از زیارتی در مشهد مقدس، به لاهیجان بازگشتند و در محله «جواهرپشته میدان» سکنی گزیدند (قربانی: ۱۳۹۶، ۸۲۴).
ورود ایشان به لاهیجان با دوران فشار و خفقان رضا شاه پهلوی مصادف بود. ایشان با عزمی راسخ تصمیم گرفتند از طلاب حمایت کرده و ارزش‌های دینی را حفظ کنند. در سال ۱۳۲۰ هـ.ش، تعمیر مدرسه علمیه لاهیجان را آغاز کردند که منجر به رونق این مدرسه و جذب طلاب و پژوهشگران بسیاری شد که بعدها راهی حوزه‌های علمیه قم و نجف شدند (قربانی: ۱۳۹۶، ۸۲۴).

نقش در انقلاب اسلامی
در جریان انقلاب اسلامی، ایشان برای پیوستن به رهبری امام خمینی (ره) و حمایت از ایشان، به همراه آیت‌الله ضیابری، آیت‌الله بحرالعلوم و آیت‌الله مهدوی عهده‌دار حرکت به تهران شدند. در مسیر رودبار دستگیر گشته و برای مدتی در قزل‌قلعه زندانی شدند (احسانبخش: ۱۳۸۰، ۶۲۲). طبق اسناد موجود در پرونده‌های ساواک، فعالیت‌ها و مواضع ایشان در حمایت از انقلاب و امام خمینی (ره) مورد توجه و رصد دستگاه امنیتی قرار داشت (انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک، استان گیلان، ج۱، ص۴۶).
ایشان در مورد امام خمینی (ره) به نویسنده اثر گفته‌اند: «در دست امام اثری می‌بینم. این دست که به طرف سر مردم بلند می‌شود همه تسلیم اویند» (احسانبخش: ۱۳۸۰، ۶۲۲).

آثار و تألیفات
ایشان دارای تألیفاتی هستند که ظاهراً در نجف اشرف به رشته تحریر درآمده‌اند (قربانی: ۱۳۹۶، ۸۲۵):
۱. حقیقة البیع و المعامله
۲. قاعدة التجاوز و الفراغ
۳. حواشی بر رسائل
۴. حواشی بر مکاسب
۵. حواشی بر عروة الوثقی

وفات و مزار
آیت‌الله العظمی حاج شیخ مهدی مهدوی لاهیجی در روز جمعه ۲۱ صفر سال ۱۴۱۳ هـ.ق (مطابق با ۳۰ مرداد ۱۳۷۱ هـ.ش) پس از یک قرن زندگی، دار فانی را وداع گفت (قربانی: ۱۳۹۶، ۸۲۵). پیکر ایشان با تشییع جمعیتی عظیم در حسینیه مدرسه جامع لاهیجان، در کنار برادرشان شیخ محمد مهدوی به خاک سپرده شد (احسانبخش: ۱۳۸۰، ۶۲۳؛ قربانی: ۱۳۹۶، ۸۲۵).