در سال 250ق قیام روستائیان شرق گیلان به رهبری علویان علیه ستمگری های عامل طاهریان به وقوع پیوست و آل وهسودان در سال 251ق در در دیلمان نیرو گرفت. در کوهستان دیلم و گیلان، آل وهسودان یا جستانیان پادشاهی داشتند.(قربانی: 1396، 96)
مرکز فرمانروایی جستانیان رودبار الموت از مناطق دیلم بود. (اصطخری: 2004م، 121)
تاريخ ابتداء ظهور اين خاندان و اينكه نخستين ايشان (جستانیان) كه بوده به هيچوجه معلوم نيست همينقدر محقّق است كه در اواخر قرن دوّم هجرى در سنۀ ۱۸۹ در عهد هارون الرّشيد اوّلينبار نام يكى از ملوك اين طبقه «مرزبان بن جستان صاحب الدّيلم» در كتب تواريخ برده مىشود. (ابناثیر: 1385ق/6، 191) و (جوینی: 1385/3، 438)
هارون الرشید در سفری که سال 189ق به ری داشت ، با مرزبان دیدار کرد و برخلاف پادشاه طبرستان ( شروین پدر قارن) از او فرمانبرداری و باج نخواست. (طبری: 1387ق/8، 316)
مرزبان بن جستان در سال 189ق مسلمان شد و جستانیان به مذهب شیعه گرویدند. (باسورث: 1381، 288)
پناه بردن يحيى بن عبد اللّه به كوهستان ديلم نيز در زمان مرزبان يا زمان پدرش جستان بوده است. (کسروی: 1307/1، 39) همین حمایت مرزبان سبب شد ، یحیی بن عبدالله مذهب شیعه را در شمال ایران معرفی کند و سپس گسترش دهد.