قتل عام یاران مختار توسط مصعب بن زبیر (رمضان 67ق)

0 فروردین 66

"احامره" گروهی هستند که از سواره نظام ساسانی به سپاه اسلام پیوستند. (الجاسر: 1996م، 124) اشتهار به صفت "حمراء الدیلم" به حیث انتساب آن ها به نام فرمانده‌شان بوده است که از دیلیمان بوده است. (بلاذری: 1337، 399) آنها پس از پیوستن به سپاه عرب، در فتح تیسفون و حلوان مشارکت کردند و سرانجام در کوفه ماندگار شدند. (بلاذری: 1337، 399) پس از ورود به کوفه با زهرة بن حویه تیممی هم‌پیمان شدند و به واسطه منطقه‌ای که به آن تعلّق داشتند به "حمراء الدیلم" شهرت یافتند. (ابن‌فقیه: 1416، 558) و (حموی: 1995م/4، 343) و بسیاری از مشاغل و صنایع این شهر را در دست گرفتند. (جنابی: 1386، 42)
بر شمار جمعیت این گروه در کوفه افزوده شد، تا جایی که بر جمعیت عرب شهر کوفه پیشی گرفت و به پنج برابر افرایش یافت. (الجاسر: 1996م 172) مسجد الحمراء در کوفه منتسب به نام گروهی از ایرانیان با نام حمراء است که به دین اسلام روی آورده و از سرزمین دیلم به کوفه مهاجرت کردند. (ابن‌فقیه: 1416، 171) خلیفه دوم در نامه‌اش به فرماندهان عرب اعلام کرد که آنها را به سایر موالی ملحق کنند؛ ولی امام علی(ع) این گروه از ایرانیان را با دیگر اعراب ساکن کوفه مساوی قرار داد. (همان)
از این رو چنانکه در کمک آنها به قیام مختار ذکر می‌کنم، اکثریت این سپاه ایرانی را دیلمیان تشکیل می‌دادند که در بسیاری از گزارشات "حمراء الدّیلم" آنها را خوانده‌اند.
همانطور که در فصل های قبل گفته شد قبل از قیام مختار نیز دو تن از دیالمه از شهدای عاشورای 61ق در رکاب با امام حسین (ع) بودند. (اسلم دیلمی، قارب دیلمی)
کثرت وجود احامره در سپاه مختار ثقفی در سال 66 هجری چند برابر عرب ها بود. حدود بیست هزار نفر  از سپاهیان مختار را از احامره ذکر کرده‌اند. بیشترین یاران مختار از ایرانیان بودند که به آنان الجندُ الحمراء (ارتش سرخ) می‌گفتند.  (دینوری: 1373: 293) اعراب مخالف می‌گفتند در لشکر مختار یک کلمه عربی شنیده نمی‌شود. (زرین‌کوب: 1386، 357) و (حقیقت: 1380، 104)
اینان در قیام مختار از خود رشادت و شجاعتی کم‌نظیر  به نمایش گذاشتند و توانستند اعتماد مختار را جلب کنند. به گونه‌ای که پس از آزادسازی کوفه از چنگ امویان، مسئولیت شرطه این شهر به آنها واگذار شد. (دینوری: 1373: 292) البته در جریان کشتار یاران مختار توسط مصعب بن زبیر، چهار هزار ایرانی گردن زده شدند (برخی تعداد کشته ها را تا هشت هزار نفر ذکر کرده‌اند) و بدین سان حمامی از خون در اطراف دارالاماره و شهر کوفه به راه انداختند. (رضوی‌اردکانی: 1387، 565) و (نک طبری: 1387ق/6، 110)

 

.پ.ن تکیه و اعتماد مختار به ایرانیان به این دلیل بود که موالی ایرانی نه تنها متهم به قتل امام حسین (ع) نبودند بلکه نسبت به اهلبیت اظهار علاقه می‌کردند. و بلکه انگیزه سیاسی نیز برای رهایی خود از ستم امویان داشتند. (جعفریان: 1386، 123)

تاکنون نظری برای این رویداد ثبت نگردیده است
جهت ثبت نظر پیرامون رویداد ابتدا در سایت ورود کنید
کلیه حقوق برای تقویم گیلان محفوظ است | طراحی و پیاده سازی : مهیانت شمال