برنج، قوت غالب و اصلی‌ترین محصول کشاورزی مردم گیلان است. این استان پس از مازندران، بیشترین وسعت شالیزارها را در اختیار دارد و در تمامی روستاهای آن، کشت برنج رواج دارد. جایگاه برنج در زندگی روزمره گیلانیان چنان پررنگ است که فراتر از وعده‌های اصلی غذا (صبحانه، ناهار و شام)، در قالب میان‌وعده‌ها و تنقلات نیز مصرف می‌شود؛ مواردی نظیر «واویشته‌بج» (برنج سرخ‌شده نیم‌دانه به عنوان آجیل) و «بج‌دوشاو» (برنج مخلوط با دوشاب) از این دست هستند.

در همین راستا، واژه «جوکول» در زبان گیلکی از ترکیب دو واژه «جو» به معنای برنج و «کول» به معنای نارس ساخته شده است. به خوشه‌های نارس برنج که رنگ آن‌ها متمایل به زردی است، جوکول می‌گویند؛ پدیده‌ای که نویدبخش رسیدن فصل برداشت و پاداشِ ماه‌ها تلاش بی‌وقفه کشاورزان است.

جوکول را به مقدار کم می‌چینند، دود می‌دهند و به صورت خام می‌خورند. این محصول، نوبرانه برنج است و هرچه تازه‌تر باشد، نرم‌تر و خوش‌طعم‌تر خواهد بود و با گذشت زمان، سفت و خشک می‌شود. همچنین نوع برنج در کیفیت جوکول اثرگذار است؛ به‌طوری‌که برنج‌های مرغوب (مانند نوع صدری) جوکول‌هایی نرم و خوش‌مزه و برنج‌های نامرغوب (مانند نوع چنپا) جوکول‌هایی سفت و سخت تولید می‌کنند. برای نرم کردن جوکول‌های سفت شده، مقداری آب روی آن‌ها می‌پاشند و با پارچه‌ای می‌پوشانند تا پس از مدتی قابل خوردن شوند.

جشنواره جوکول هر ساله معمولاً از دوازدهم تا پانزدهم مرداد، همراه با نمایشگاه محصولات بومی استان گیلان، در پیاده‌راه رشت (میدان شهدای ذهاب) برگزار می‌شود و فرصتی برای بازدید عموم مردم است.