درگذشت میرزامهدی خان پلکوهی (عکّاس نهضت جنگل) (20 خرداد 1322ش)

20 خرداد 1322

میرزامهدی خان پلکوهی (معروف به مهدی اُرُس)، از عکاسان پیشگام و قدیمی گیلان و مردی شریف بود که از او به عنوان عکاس اختصاصی میرزاکوچک خان یاد می‌شود. او که عکس‌های فراوانی از رخدادهای نهضت جنگل و چهره میرزا برداشت، اکثر آثارش در نزد خاندان‌های گیلانی و هواداران آن نهضت باقی مانده است؛ از جمله قطعه عکسی که تاریخ ۱۳۰۳ بر آن نقش بسته است (ذکاء: ۱۳۷۶، ۲۷۳).
بنا بر مندرجات کتاب «گنجینه عکس‌های ایران» و به نقل از مقاله «یادبوده‌ها» نوشته کریم کشاورز، میرزامهدی خان (داییِ مادر کریم کشاورز) در تفلیس همراه با حسین و حسن کسمایی بود و در آنجا عکاسی آموخت. او بعدها در رشت عکاسخانه‌ای دایر کرد که در آن زمان تنها واحد عکاسی شهر محسوب می‌شد (افشار: ۱۳۸۰، ۵۷).
دوربین او که در زمان خود ابزاری بسیار دقیق به شمار می‌رفت، دارای لنز مدل Georg Lagor ۶×۸ با ابعاد ۲۴×۱۱۸ بود. (آریایی‌فر: ۱۳۹۲، ۴۵)
عکاسخانه و منزل مسکونی میرزامهدی خان در مقابل مسجد صالح‌آباد و دقیقاً روبروی دکان «مشهدی کاس‌آقا خیاط» — از یاران باوفا و اعوان میرزاکوچک خان — قرار داشت. او به دلیل ظاهر خاصش، استفاده از فکل و کراوات، پوشیدن کتِ ردنگت و داشتن سبیل چخماقی که چهره‌ای شبیه به اتباع روس و فرنگی به او می‌بخشید، در میان مردم به «مهدی اُرُس» شهرت یافته بود (همان). این عکاس پیشگام سرانجام در تاریخ ۲۰ خرداد ۱۳۲۲ درگذشت (مروجی: 1387 / 2 ، 9).

منابع :

- ذکاء، یحیی، تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در این، تهران، علمی فرهنگی، 1376.
- افشار، ایرج، گنجینه عکس های ایران، تهران، نشر فرهنگ ایران، 1380.
- آریایی‌فر، کفایت، عکاسان و عکاسخانه های گیلان، رشت، فرهنگ ایلیا، 1392.
- مروجی، سیدابراهیم. «یادی از میرزا مهدی خان عکاس» (جلد 2). رشت، دادگر، ش 1، 1387.
تاکنون نظری برای این رویداد ثبت نگردیده است
جهت ثبت نظر پیرامون رویداد ابتدا در سایت ورود کنید
کلیه حقوق برای تقویم گیلان محفوظ است | طراحی و پیاده سازی : مهیانت شمال