تشکیل کمیته‌ی انقلاب جنگل (17 خرداد 1299ش)

17 خرداد 1299

با آغاز فعالیت‌های انقلابی در رشت، هیئت دولت و ارکان اداری و نظامی جنبش جنگل تحت نظارت «کمیته انقلاب» (روکم) و «شورای انقلاب» با ترکیبی از چهره‌های بومی و بین‌المللی شکل گرفت.

تشکیل کمیته‌ی انقلاب مرکب  از اعضای ایرانی و روس به نام روکم یعنی کمیته انقلاب مخفف کلمات روسی (رولوسیونی کمیتت) در رشت که مرکز عملیاتش عمارت متروپل قدیم «اداره‌ی آمار فعلی- در زمان نگارش کتاب سردار جنگل فخرایی» بود. این کمیته هیئت دولت انقلابی را به شرح زیر اعلام و معرفی نمود:

میر شمس‌الدین وقاری [وقارالسلطنه] کمیسر داخل
سید جعفر [محسنی صومعه‌سرایی]  کمیسر خارجه
محمدعلی پیربازاری  کمیسر مالیه
محمود آقا [رضا] کمیسر قضایی
آقا نصرالله [رضا] کمیسر پست و تلگراف و تلفن
محمدعلی خمامی  [گیلک] کمیسر فواید عامه
حاجی محمدجعفر [کنگاوری] کمیسر معارف و اوقاف
ابوالقاسم فخرایی کمیسر تجارت
میرزا کوچک سرکمیسر و کمیسر جنگ     (فخرایی: 1354، 251)
همچنین اداره‌ی فرمانداری به نام گارنیزون به تصدی سعدالله درویش، اداره‌ی حفظ‌الصحه به تصدی دکتر منصور باور و معاونت دکتر عنایت‌السلطنه، ستاد ارتش به نام آرمیا به عضویت احسان و حسن آلیانی و کلنل فتحعلی توپچی ثقفی، دادگاه نظامی به ریاست شیخ عبدلله خان، اداره‌ی بودجه به تصدی سلطان حسن خان زند، اداره تنظیمات به ریاست علی حبیبی، اداره ارتباطات به مسئولیت دکتر علی اکبر حشمتی، اداره سیاسی به ریاست رضا خواجوی (معزالسلطنه)، اداره مباشرت و ارزاق به تصدی علی طالع و معاونت سیدابوالقاسم کسمایی، تعلیمات پیاده به فرماندهی سلطان [سروان] عبدالحسین خان ثقفی و قورخانه و مهمات به تصدی صادق کوچک پور تشکیل گردید.                  (همان: 253)
اعضای شورای انقلاب عبارت بودند از میرزا کوچک، کاژانف فرمانده‌ی قوای شوروی در ایران، کامران آقایف عضو حزب عدالت باکو، احسان‌الله خان، گائوک آلمانی با نام ایرانی هوشنگ، میرصالح مظفرزاده، حسن آلیانی، معین‌الرعایا، مارگاریتلی با نام ایرانی شاپور.   (همان: 251)
محمودآقا و آقا نصرالله کمیسران قضایی و پست و تلگراف فرزندان حاجی آقارضا مجتهد رشتی هستند که به نام خانوادگی رضا معروف می‌باشند. محمودآقا بعد از پایان انقلاب مدیر روزنامه‌ی طلوع شد و چند دوره به وکالت مجلس شورای ملی انتخاب گردید. شغل اخیرش وکالت دادگستری بود و درسال 1319 شمسی بدرود حیات گفت. برادرش نصرالله رضا مدت‌های مدید شهردار بلامعارض رشت شد. کمیسر معارف و اوقاف همان حاجی محمدجعفر کنگاوری است که بعداً با عده‌ای از انقلابیون رشت به روسیه رفت و همانجا درگذشت. کمیسر فواید عامه (محمدعلی خمامی گیلک) عضو بانک ملی ایران بود که اخیراً بازنشسته و مرحوم شده است و دو کتاب «شیخ زاهد گیلانی» و «ترجمه‌ی تاریخ گیلان» اثر شودزکوی روسی از آثار قلمی اوست.   (همان 252 و253)
در آغاز عملیات شورای انقلاب، وقایع زیر رخ داد:
اخراج مامورین دولتی، تاسیس کلاس اکابر شبانه جهت تدریس علوم اقتصادی و سیاسی و سوسیولوژی. انتشار یک سری تمبر احمدشاهی در پست با سورشارژ پست حکومت جمهوری شوروی ایران، برقراری ارتباط با روسیه به منظور مبادله‌ی کالاهای بازرگانی، تامین سرمایه‌ی بانک ملی در رشت و تاسیس آن از محل اعانات دریافت شده به ضمیمه‌ی جواهراتی که خانم ابوکف از باکو آورده بود، قبضه کردن همه‌ی ادارات دولت، اجازه دادن به محسن اتابکی پیشکار دارایی گیلان برای بازگشت به تهران پس از تحویل دارایی، بازداشت محسن صدرالاشراف و پرفسور عیسی صدیق‌اعلم رییس اداره معارف و اوقاف گیلان.    (همان: صص 257 و258)

منابع :

- فخرایی (1278-1366ش)، ابراهیم، سردار جنگل، تهران، جاویدان، 1354.
تاکنون نظری برای این رویداد ثبت نگردیده است
جهت ثبت نظر پیرامون رویداد ابتدا در سایت ورود کنید
کلیه حقوق برای تقویم گیلان محفوظ است | طراحی و پیاده سازی : مهیانت شمال