این متن به بررسی سیره علمی و اجتماعی امام جعفر صادق (ع) و نقش برجسته اصحاب گیلانی و دیلمی ایشان، به‌ویژه قیس الماصر و محمد بن سلیمان و همچنین عبدالرزاق رانکوئی گیلانی در گسترش معرفت و علم کلام و اخلاق می‌پردازد.

قیس ماصر، از دانشمندان شیعه و اصحاب امامان سجاد (ع)، باقر (ع) و صادق (ع)، اصالتی دیلمی داشت و از منطقه دیلم برخاسته بود و در علم حدیث و کلام، به‌ویژه در مناظرات عقیدتی نزد امام صادق (ع) جایگاه برجسته‌ای داشت.