نافع دیلمی، از علمای برجسته قرن دوم هجری و از اهالی دیلم، در مدینه می‌زیست، شاگرد امام باقر(ع) و استاد امام مالک بود و نقش مهمی در نقل احادیث معتبر اسلامی داشت.

قیس ماصر، از دانشمندان شیعه و اصحاب امامان سجاد (ع)، باقر (ع) و صادق (ع)، اصالتی دیلمی داشت و از منطقه دیلم برخاسته بود و در علم حدیث و کلام، به‌ویژه در مناظرات عقیدتی نزد امام صادق (ع) جایگاه برجسته‌ای داشت.