با آغاز جنگ جهانی دوم، ایران به رغم اعلام بی طرفی در جنگ، به بهانه طرفداری از آلمان توسط قوای متفقین اشغال شد. انگلیس از جنوب و شوروی از شمال ایران را مورد حمله زمینی‌، هوایی و دریایی قرار دادند ناوگان شوروی در ۱۲ مایلی ساحل انزلی لنگر انداخت. نیروی دریایی ایران در گیلان قدرت مقاومت در مقابل ن ...

پس از پایان جنگ جهانی دوم، شوروی برخلاف آمریکا و انگلیس و به طمع امتیاز نفت شمال، حاضر به ترک ایران نشد؛ اما سرانجام استالین در ۱۶ اردیبهشت ۱۳۲۵ مجبور شد دستور تخلیه فوری خاک گیلان و ایران را صادر کند.

سید حسن اشکوری (1263-1334ش) زاده اشکور، فقیه، شاعر و فعال سیاسی، از حامیان نهضت جنگل و نهضت ملی نفت بود که ضمن تدریس، ریاست محکمه شرع و انجمن ادبی گیلان را بر عهده داشت و از بنیان‌گذاران بیمارستان ملی رشت نیز بود.

بهاءالدین املشی (1260-1139ش) زاده ییلاق خوش‌خوانی رانکوه، از عالمان مشروطه‌خواه و قضات نهضت جنگل بود که در فعالیت‌های سیاسی، فرهنگی و پارتیزانی گیلان نقش مؤثر داشت و آثار ماندگاری چون «گوشه‌هایی از تاریخ گیلان» از او به‌جا مانده است.