رویدادهای «استان گیلان»

در اوایل قرن چهارم هجری، با ضعف جستانیان، اولین سلسله شیعی آل‌مسافر یا سالاریان به رهبری محمد بن مسافر در دیلم و طارم ظهور کرد و پس از تقسیم قدرت بین دو پسرش، شاخه‌ای در دیلم و شاخه‌ای در آذربایجان تشکیل شد.

مشاهده

آغاز سلطنت جستان دوم (430 ق)

جستانیان (174-450ق)، خاندانى از حاکمان دیلمی بودند که بر نواحی دیلم به‌ویژه مناطق رودبار الموت، طالقان، و کرانه‌های شاهرود و سفیدرود، سلطه و حکومت داشتند.

مشاهده

پایان حکومت سالاریان (457 ق)

در اوایل قرن چهارم هجری، با ضعف جستانیان، آل مسافرِ شیعی اسماعیلی از دیلم برخاست، مرکز خود را به لاهیجان و طارم منتقل کرد، به آذربایجان نیز گسترش یافت، و در دوره حکومتشان نبرد با روس‌ها و نخستین گزارش تاریخی انتظار فرج ثبت شد.

مشاهده

بنیان‌گذاری سلسله کیایان توسط سیدعلی کیا (767ق)

مشاهده

حمله کیایان به رشت (778 ق)

مشاهده

تصرف رشت توسط سیدعلی کیا (رمضان 782 ق)

سید علی کیا موسس سلسله کیائیان در بیه‌پیش بود.

مشاهده

درگذشت خسرو انوشیروان (فوریه 579م)

خسرو یکم، مشهور به انوشیروان دادگر، دومین پسر قباد یکم و بیست‌ودومین پادشاه از سلسله ساسانیان به‌شمار می‌رود.

مشاهده

فرماندهی وهرز دیلمی (576م)

در سال ۴۵ سلطنت انوشیروان، سپاهی به فرماندهی وهرز دیلمی برای یاری یمنی‌ها به یمن اعزام شد که با پیروزی بر حبشیان، نفوذ ایران را در این منطقه تثبیت کرد.

مشاهده

فرمانروایی آرته‌یس (647ق.م)

در زمان سلطنت آرته‌یس، شاه ماد، پارسُد پارسی با یاری کادوسی‌ها علیه ماد شورید، شاه ماد را شکست داد و باعث شد کادوسی‌ها تا زمان کوروش هیچ‌گاه تابع ماد نشوند.

مشاهده

شروع جنگ ایران و یونان (499 ق.م)

در جنگ ایران و یونان به فرمان خشایارشاه، همه اقوام تابع از جمله کاسپی‌ها با فرماندهی آری‌مرد، در سپاه عظیمی شرکت داشتند که به سقوط آتن انجامید.

مشاهده

نبرد اسکندرمقدونی با داریوش سوم (11 اکتبر 331 ق.م)

در نبرد گوگمل، اسکندر مقدونی با شکست از جنگاوران کادوسی و آماردی در گیلان، هرگز نتوانست این منطقه را فتح کند و آنجا هرگز به تصرف او درنیامد.

مشاهده

ورود یحیی بن عبدالله به گیلان ( 175 ق)

گیلان و دیلمان به‌دلیل موقعیت طبیعی و دشمنی با خلافت، پناهگاه علویان شد و یحیی بن عبدالله نخستین علوی بود که در قرن دوم به آنجا پناه برد، اما با نیرنگ هارون‌الرشید پس از دریافت امان‌نامه، زندانی و کشته شد.

مشاهده

23 فروردین

شورش گیلانیان در زمان شاپور یکم ساسانی

در زمان شاپور یکم، گیلانیان شورش کردند و او برای آرام‌سازی منطقه، بهرام یکم را به‌عنوان گیلان‌شاه منصوب کرد؛ بهرام پس از صلح با دیلمی‌ها، بعدها شاه ایران شد.

مشاهده

23 فروردین

نخستین نشانه حضور مسیحیان در گیلان (12 آوریل 351م)

نخستین نشانه‌های حضور مسیحیت در گیلان به قرن چهارم میلادی در زمان بهرام یکم (گیلان‌شاه)، بازمی‌گردد.

مشاهده

25 فروردین

حکومت گیل گیلانشاه در گیلان (25 ق)

در سال‌های 21 و22 ش موتا (مهتا) دیلمی به مرزبانی پتشخوارگر و فرماندهی نظامی گیلان رسید. سپس گیلان‌شاه و پس از فرزندش، گیل گیلانشاه به حکومت رسید.

مشاهده

25 فروردین

درگذشت دابویه، فرمانروای گیلان (57 ق)

دودمان گاوبارگان، تیره هایی از شاهزادگان ساسانی بودند که با فروپاشی این سلسله نیز، ذر قسمت های شمالی ایران حکمرانی می‌کردند.

مشاهده

11 اردیبهشت

حرکت اولجایتوی مغول برای حمله به سمت گیلان (13 ذی‌القعده 706 ق)

در سال ۷۰۶ قمری، تهاجم گسترده اولجایتو به گیلان با مقاومت سرسختانه حاکمان محلی مواجه شد؛ چنان‌که قتلغ‌شاه، سپهسالار مغول، در نبرد رشت کشته شد و در جبهه شرق نیز امیرمحمد رانکوهی موفق به شکست لشکر طغای تیمور گشت.

مشاهده

25 اردیبهشت

پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت ابوالقاسم فردوسی (25 اردیبهشت)

حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی (329ق– 411ق) از بزرگ‌ترین شاعران ایران و آفرینندهٔ شاهنامه، حماسه ملی ایرانیان، به شمار می‌رود.

مشاهده

7 آبان

کشته شدن داتام در فتح بابل (539 ق.م)

کادوسیان، در سال ۵۳۹ ق.م با اتحاد با پارسیان به رهبری کوروش در فتح بابل شرکت کردند و داتام، رئیس کادوسیان، در این نبرد کشته شد.

مشاهده

14 آبان

خاندان جسنفشاهیان طبرستان در گیلان

جسنفشاهیان به پایتختی پشتخوارگر (کوه های طبرستان) در طبرستان بین سالهایی 300ق.م تا 491م حکومت می‌کردند.

مشاهده

4 دی

بزرگداشت یوحنا دیلمی (25 دسامبر میلادی)

یوحنای دیلمی، از حواریون حضرت عیسی(ع) و اهل دیلمان، از نخستین بشارت‌دهندگان به پیامبر اسلام(ص) بود و یکی از اناجیل به او منسوب است.

مشاهده

2 اسفند

شهادت سید جلال‌الدین اشرف (ع) (14 رمضان 232ق)

سید جلال‌الدین اشرف، فرزند امام موسی کاظم (ع)، پس از قیام علیه مأمون و مهاجرت به گیلان، در سال ۲۳۲ق در نبردی شهید شد و مزار او در آستانه‌ اشرفیه از دیرباز محل احترام مردم و عامل گسترش تشیع در منطقه دیلمان بوده است.

مشاهده