بعد از انقلاب مشروطه، در سراسر ایران (به‌ویژه در مراکز استان‌ها مثل رشت، تبریز و تهران) «انجمن‌ها» شکل گرفتند. این انجمن‌ها در واقع شوراهای محلی بودند که مردم برای نظارت بر دولت، رسیدگی به امور شهری و سیاسی و فشار بر مقامات برای اجرای عدالت تشکیل می‌دادند.
تفاوت «ایالتی» و «ولایتی»
در تقسیمات اداری قدیم، تفاوت ظریفی بین ایالت و ولایت بود:
- ایالت: واحدهای بزرگتری بودند که تحت فرمانداری یک «والی» قرار داشتند.
- ولایت: واحدهای کوچکتری بودند که زیرمجموعه ایالت قرار می‌گرفتند و توسط «حاکم» اداره می‌شدند.
در اسناد مربوط به فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی دوران بعد از انقلاب مشروطه، گزارشاتی به چشم می‌خورد که نشان‌دهنده اعتراضات مردمی به بی‌نظمی‌های اداری و فساد مالی در نهادهای دولتی است. یکی از این موارد سخنرانی سید تقی تبریزی در مسجد کاسه فروشان رشت در عصر روز جمعه است که در آن، ایشان به نقد شدید بی‌نظمی‌های حاکم بر عدلیه و عملکرد «انجمن ملی» پرداختند. وی در این سخنرانی، مشروعیت و رسمیت این انجمن را به دلیل عدم تکمیل عهده و ابهام در ماهیت ایالتی یا ولایتی آن زیر سؤال برد و بازدهی این نهاد را در طی چهارده ماه فعالیت، مورد پرسش قرار داد (خیرالکلام: س ۲، ش ۶۵، ص ۴).
در همین راستا، سید تقی تبریزی شکایتی مکتوب علیه «هارتون کالوسیانس»، وکیل انجمن ایالتی رشت، تنظیم نمود. در این شکایت، وی ویو-تقی تبریزی ایشان را متهم به خرید بروات از تجار ورشکسته و فروش مجدد آن‌ها به افرادی نظیر جورابچی، ته سرکیسیانس و حاج رضا خمسه‌ای کرده است. همچنین ادعا شده که نامگذران بروات‌ها به بانک‌هایی در پاریس حواله شده که در واقعیت وجود خارجی نداشته‌اند و در نهایت این بروات‌ها به کمپانی «زیکلار» و بانک شاهنشاهی فروخته شده‌اند. بر این اساس، خواهان آن شده است که هارتون کالوسیانس از عهده غرامت وارده برآید (همان).