فهیمه اکبر (۱۲۹۶ – ۱۳۸۸) هنرمند و پژوهشگر گیلانی بود که در عرصه‌های موسیقی، فرهنگ، سیاست و خدمات اجتماعی اثر گذاشت. او با تدوین نخستین کتاب آشپزی بومی گیلان (طباخی گیلان در سال ۱۳۳۸) و پژوهش در آداب محلی، خدمات شایانی به مردم‌شناسی کرد. در زمینه هنر، آوازه‌خوان پیشتاز موسیقی گیلان بود و آثاری ماندگار در دوران اشغال گیلان توسط قوای متفقین (شهریور 1320ش) خلق کرد. بانو فهیمه همچنین فعال حقوق زنان بود و با ایجاد درمانگاه و خانه‌های فرهنگی و وقف ملک شخصی‌اش برای برپایی «موزه مردم‌شناسی رشت»، میراثی نیکو از خود به جای گذاشت. وی در سال‌های پایانی زندگی در آمریکا به ترویج ایران‌شناسی و انتشار آثار موسیقایی خود پرداخت. (سایت خبری زنان موسیقی ایران و متون تکمیلی)
موسیقی
دلبستگی او از کودکی به موسیقی بود. آموختن پیانو در بادکویه‌ی شوروی، شاگردی استاد مرتضی محجوبی و بانو اولین باغچه‌بان در تهران و همراهی با جناب جهانگیر سرتیپ‌پور در رشت و خواندن ترانه‌های گیلکی، تنها بخش کوچکی از زندگی او را نمایان می‌کنند. هنر موسیقی در جان بانو نهفته بود. آموزش اپرا در ایتالیا را به پاس پیوند زندگی با محسن اکبر در رشت رها کرد. هنر آواز او، با خواندن ترانه‌های گیلکی در روزگار جنگ جهانی دوم نمایان شد. گرچه این هنر پنهان ماند و فراموش شد، اما توانمندی موسیقی او در پهنه‌های گوناگونی درخشید ولی او خودآگاهانه نخواست در جایگاه یک خواننده شناخته شود. (جوادی‌نسب: ۱۴۰۳ش، ۱۴)
بانو فهیمه اکبر به زبان‌های روسی، آلمانی، انگلیسی و فرانسوی صحبت می‌کردند و ترانه‌هایی به این زبان‌ها دارند.
مردم‌شناسی
او در جوانی در رشت به گردآوری ترانه‌ها، متلها و فرهنگ مردم گیلان پرداخت. سپس در گروه پژوهشی مردم در «وزارت فرهنگ و هنر» به طور پیوسته در تمام عمر خود جست‌وجوگر بود. او پیشنهاد و گرداندگی نمایشگاه بزرگ فرهنگ گیلان در سال ۱۳۳۸ در تهران را بر عهده داشت و دو اثر «اوخان» (آلبومی شامل ۱۶ آهنگ از ترانه‌های گیلکی فهیمه اکبر (از جمله "اوخان" ، "گیلان جان" و "گل پامچال")) و «طباخی گیلان» (نخستین کتاب آشپزی بومی گیلان) را چاپ کرد. همچنین در برنامه‌های ایران‌شناسی با دکتر احسان یارشاطر همکاری کرد و در نشست‌های جهانی درباره فرهنگ مردم (فولکلور) سخنرانی نمود. کار زیبای دیگر او این بود که خانه‌ی خود را در خیابان بیستون رشت به «اداره میراث فرهنگی» بخشید تا موزه‌ی مردم‌شناسی گیلان در آن راه اندازی شود؛ هرچند نام او و همسرش را از پیشینه این موزه پاک کردند. (همان)
کنشگری اجتماعی
کنشگری اجتماعی او برای زنان و مردم نیکوکارانه بود. از کوشش‌ها در «بنگاه حمایت از مادران و نوزادان» در رشت تا دبیری «کمیسیون هنری جمعیت راه نو» در تهران و تلاش برای زنان زندانی در دوران پهلوی، گونه‌ای ناشناخته از زندگی اوست. کوشش‌های او تنها به گروه‌های مردم‌نما بسنده نمی‌شد، بلکه پیگیری گرفتاری‌های همگانی و نیکوکاری، بخش جدانشدنی زندگی او تا پایان عمر بود. (همان)
📅 گاهشمار کامل زندگی فهیمه اکبر (به تقویم خورشیدی)
- ۱۲۹۶: تولد در تهران
- ۱۳۰۲: رفتن به کلاس تهیه در مدرسه ناموس
- ۱۳۰۳: سفر با خانواده به شوروی - باکو
- ۱۳۰۴: آموختن موسیقی در باکو
- ۱۳۰۸: بازگشت به تهران و رفتن به مدرسه ژاندارک / آموختن موسیقی در کلاس استاد مرتضی محجوبی
- ۱۳۱۲: جشن عروسی با محسن اکبر در باشگاه افسران تهران
- ۱۳۱۷: آغاز زندگی در روستای طاهرگوراب گیلان / آشنایی با جهانگیر سرتیپ‌پور در مهمانی‌های فرهنگی رشت
- ۱۳۱۹: به دنیا آمدن «فتح‌الله»، نخستین فرزند
- ۱۳۲۰: عضویت در بنگاه حمایت مادران و کودکان در رشت / خواندن نخستین ترانه با نام «خورشید» پس از اشغال گیلان
- ۱۳۲۱: خواندن ترانه «بی تو» در اندوه برافراشته شدن پرچم متفقین در ایران / به دنیا آمدن «گیلان»، دومین فرزند و خواندن ترانه «گیلان‌جان»
- ۱۳۳۴: به دنیا آمدن «گلی»، سومین فرزند
- ۱۳۲۵: خواندن ترانه «والس نوروز» پس از رفتن روس‌ها از گیلان
- ۱۳۲۶: بازگشت از رشت و آغاز زندگی در تهران
- ۱۳۲۷: سفر به مکه همراه با پدر
- ۱۳۲۸:سفر خانوادگی به لندن
- ۱۳۳۲: خوانندگی در کنسرت خیریه در انزلی با احمد عاشورپور / آموختن اپرا در کلاس اولین باغچه‌بان
- ۱۳۳۳: آغاز همکاری با گروه پژوهشی فولکلور و آهنگ‌های محلی
- ۱۳۳۴: عضویت در جمعیت راه نو در تهران / ضبط آوازهای فهیمه برای نخستین بار
- ۱۳۳۵: هم‌خوانی با استاد بنان / طرح پیشنهاد نمایشگاه فرهنگ مردم گیلان به اداره فرهنگ عامه
- ۱۳۳۷: دیدار با سید موسی صدر در جلسه جمعیت راه نو
- ۱۳۳۸: آوازخوانی در سفارت ایران در وین / مدیریت نمایشگاه فرهنگ مردم گیلان در کاخ سفید تهران / تدوین و چاپ دو کتاب «اوخان» و «طباخی گیلان»
- ۱۳۳۹: آغاز تلاش‌های حقوقی برای حل بحران‌های مالی همسر / بیماری محسن اکبر و فرستادن او به وین
- ۱۳۴۴: سفر به کربلا / مدیریت برنامه شب فرهنگ ایرانی در آمریکا
- ۱۳۴۹: پایان گرفتاری‌های مالی و بازگشت محسن اکبر به ایران / راه‌اندازی درمانگاه خیریه در بندرانزلی / بخشیدن زمین برای ساخت خانه فرهنگیان در رشت / بخشیدن خانه‌اش در رشت به وزارت فرهنگ و هنر برای برپایی موزه مردم‌شناسی
- ۱۳۵۲: سفر با تور موسیقی گیلان و جیمز به کشورهای گوناگون برای شناسایی فولکلور
- ۱۳۵۸: سفر به وین برای درمان محسن اکبر
- ۱۳۶۱: سرودن شعر در روزهای جنگ ایران و عراق
- ۱۳۶۳: سفر از وین به ایران برای رسیدگی به امور مالی و مصادره دارایی‌ها
- ۱۳۶۴: مهاجرت به واشنگتن و آغاز زندگی در آمریکا
- ۱۳۶۹: آخرین سفر به ایران و خبر دروغ بازداشت فهیمه
- ۱۳۷۶: آغاز تلاش‌های نیکوکارانه در انجمن تپه‌های دوستی در آمریکا
- ۱۳۷۷: مرگ همسر (محسن اکبر) / آوازخوانی در برنامه انجمن زنان واشنگتن در ۸۰ سالگی / سخنرانی در گردهمایی بنیاد پژوهش‌های زنان ایران درباره فولکلور ایرانی
- ۱۳۸۱: جشن پاسداشت ۸۵ سالگی در برنامه انجمن زنان واشنگتن
- ۱۳۸۴: انتشار آلبوم موسیقی فهیمه به نام «یادگار» در آمریکا
- ۱۳۸۶: سکته قلبی و بستری شدن در بیمارستان
- ۱۳۸۸: پایان زندگی در آمریکا
(رک همان، 376و377)