در تاریخ ۱۵ مرداد ۱۲۹۹ش، رخداد تلخ آتش‌سوزی بازار رشت به وقوع پیوست. کمونیست‌ها در راستای اعمال فشار بر سرمایه‌داران و تملک دارایی‌های ثروتمندان، اقدام به آتش زدن بازار کردند؛ به گونه‌ای که افرادی را به جلوی قبرهای از پیش کنده شده می‌بردند و آن‌ها را تهدید به زنده به گور شدن می‌نمودند (سردارشهید جنگل در گذر ایام (میثم عبداللهی)، ص۷۱). این حریق که در شب جمعه رخ داد، خسارات گسترده‌ای بر جای گذاشت و اموال بسیاری از بازرگانان را به یغما برد که زیان آن در همان زمان صدها هزار تومان تخمین زده شد (فخرایی: 1348، 273).

دامنه این آتش‌سوزی چنان گسترده بود که ۸ کاروانسرا، ۴۰۰ مغازه، ۳ مسجد، یک کلیسا و چندین خانه را نابود کرد (یوسفدهی: ۱۳۹۳/۳، ۶۴). از میان اماکن آسیب‌دیده می‌توان به بازار ماهی‌فروشان، کلیسای مسروپ، مدرسه‌ی مریمیان ارمنیان، مسجد جامع رشت به همراه کتاب‌خانه و مدرسه‌ی طلاب علوم دینی اشاره کرد. شایان ذکر است که در آن زمان، مدرسه‌ی مذکور در اشغال روس‌های سرخ بود و یاکوب بلومکین، افسر روسی و رئیس چکا [اطلاعات]، هیچ کمکی برای خاموش کردن حریق نکرد. این واقعه توسط گریگور یقیکیان، مترجم معروف ارمنی و معلم مدرسه‌ی ارمنیان، مشاهده شده است (فروحی و پویان: 1389، ۴۸).