روحانیون و مردم مبارز گیلان همگام با قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، از طریق سخنرانی‌های افشاگرانه، حمایت‌های مالی و تحمل حبس و شکنجه، نقشی محوری در گسترش مبارزات علیه رژیم پهلوی ایفا کردند.

در ۳۱ اردیبهشت ۱۳۴۳، شیخ عباس محفوظی در مسجد حیدرپور رودسر، طی سخنرانی تندی به انتقاد از نبود آزادی، ترویج ابتذال توسط رژیم و سرکوب قیام ۱۵ خرداد پرداخت و بر تداوم مبارزه با الگوگیری از قیام عاشورا تأکید کرد. این اظهارات منجر به بازجویی ساواک از بانی مجلس شد.

در سال‌های پایانی حکومت پهلوی، ساواک با حساسیت، فعالیت‌های روحانیون و وعاظ را زیر نظر داشت و گزارش‌هایی از نقش آنان در اعتراضات مردمی تهیه می‌کرد. سند حاضر نمونه‌ای از این رویکرد است که به حوادث شهریور ۱۳۵۷ در گیلان پرداخته و نام تعدادی از روحانیون را به‌عنوان محرکین معرفی کرده و دستورالعمل‌ها ...