فرزندان ماهیگیر ابوشجاع بویه با اصالتی گیلانی، از دیلم و گیلان برخاستند و با تشکیل اولین حکومت شیعه دوازده‌امامی در قرن چهارم هجری، خلافت عباسی را به حاشیه راندند و با تکیه بر توان نظامی، سیاست‌ورزی، و حمایت از سنت‌های ایرانی، حکومتی مقتدر در غرب ایران و بغداد بنیان نهادند.

در 19 دی ماه 1316، کشور به 10 استان و 49 شهرستان تقسیم شد. استان یکم به مرکزیت استان گیلان و شهر رشت، شامل: زنجان ، قزوین ، سلطان آباد (اراک) ، ساوه ، شهسوار شامل رامسر و تنکابن نیز می‌شده است.