این متن به بررسی ابعاد ملی کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و بازتابات خشونت‌بار آن در استان گیلان، از جمله سرکوب ملی‌گرایان در رشت، مقاومت‌های مردمی در انزلی و تصفیه‌های سیاسی پس از سقوط دولت مصدق می‌پردازد.

محمدعلی افراشته (۱۲۸۷-۱۳۳۸)، شاعر و طنزپرداز برجسته گیلانی و بنیان‌گذار نشریه معروف «چلنگر» بود. او که از پیشگامان شعر گیلکی و ادبیات انتقادی محسوب می‌شد، به دلیل فعالیت‌های سیاسی پس از کودتای ۲۸ مرداد به بلغارستان مهاجرت کرد و آثار ارزشمندی با زبانی ساده و مردمی در دفاع از محرومان به‌جای گذاشت.

عباس دانش‌خواه، حقوق‌دان و مبارز نهضت ملی معروف به «وکیل پابرهنه‌ها»، فعال سیاسی دوران کودتای ۲۸ مرداد و انقلاب اسلامی بود که در تیر ۱۳۸۱ درگذشت.