به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات، یاد می‌کنیم از «خیرالکلامِ» افصح‌المتکلمین به‌عنوان نخستین روزنامه چاپ‌شده در گیلان و «نسیم شمالِ» سید اشرف‌الدین حسینی به‌عنوان اولین جریده طنز سیاسی ایران؛ پیشگامانی که در مسیر مشروطه‌خواهی و آگاهی‌بخشی، شجاعانه رنج شکنجه و هجرت را به جان خریدند.

محمدعلی افراشته (۱۲۸۷-۱۳۳۸)، شاعر و طنزپرداز برجسته گیلانی و بنیان‌گذار نشریه معروف «چلنگر» بود. او که از پیشگامان شعر گیلکی و ادبیات انتقادی محسوب می‌شد، به دلیل فعالیت‌های سیاسی پس از کودتای ۲۸ مرداد به بلغارستان مهاجرت کرد و آثار ارزشمندی با زبانی ساده و مردمی در دفاع از محرومان به‌جای گذاشت.