شهادت محمدحسین فهمیده، نوجوان ۱۳ ساله بسیجی، در ۸ آبان سال ۱۳۵۹ اتفاق افتاد. در جریان عملیاتی در خرمشهر، او پس از آنکه دوستش محمدرضا شمس زخمی شد، با شجاعتی بی‌نظیر و در حالی که نارنجک‌ها به کمر داشت، خود را به زیر تانک دشمن انداخت و آن را منهدم کرد. این اقدام قهرمانانه باعث عقب‌نشینی دشمن، شکستن حلقه محاصره و پاکسازی منطقه توسط نیروهای کمکی شد. بقایای پیکر ایشان در بهشت زهرا (قطعه ۲۴، ردیف ۴۴، شماره ۱۱) آرام گرفته است.
امام خمینی (ره) در دومین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی در مورد ایشان فرمودند: «رهبر ما آن طفل سیزده ساله‌ای است که با قلب کوچک خود که ارزشش از صد‌ها زبان و قلم بزرگ‌تر است، با نارنجک، خود را زیر تانک دشمن انداخت و آن را منهدم نمود و خود نیز شربت شهادت نوشید.» (صحیحه امام، ج ۱۴، ص:۷۳)
در ادامه، به معرفی دو شهید نوجوان از دیار گیلان می‌پردازیم:
۱. شهید جمشید داداشی بویه: نوجوان ۱۲ ساله اهل روستای بویه در شهرستان املش که در نخستین روزهای جنگ، مدرسه را رها کرد و با طی مسیفتی طولانی خود را به جبهه‌ها رساند. او که حضورش زبانزد فرماندهان بود، در یادداشتی نوشته بود: «در کربلا شهید خواهم شد.» جمشید با این باور که کمی از شهید فهمیده ندارد و می‌خواهد راه را برای دیگران باز کند، در عملیات فتح المبین با دویدن به سوی تانک‌های عراقی، بر اثر اصابت گلوله به شهادت رسید. (منبع: سردار عبدالفتاح اهوازیان - همرزم شهید / مستند نوجوان شهید املشی)
۲. شهید سید احمد سادات کیایی: نوجوانی دوازده ساله از روستای پایین‌محله چاف لنگرود که در دوران دفاع مقدس، در عملیات بیت‌المقدس حضور یافت. ایشان که به «شهید فهمیده گیلان» معروف است، در تاریخ دهم اردیبهشت ماه سال ۱۳۶۱ در اهواز به شهادت رسید و در زادگاهش در لنگرود به خاک سپرده شد. (منبع: دوماهنامه تخصصی روایت هشتم، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس استان گیلان، ش۱، خرداد ۱۳۸۸، ص۱۸ و ۱۹)