حجت‌الاسلام حسن لاهوتی اشکوری (متولد ۱۳۰۶ ش در گیلان/رودسر)، تحصیلات دینی خود را در قزوین و سپس در قم نزد امام خمینی، آیت‌الله بروجردی، علامه طباطبایی و آیت‌الله مرعشی نجفی گذراند و درجه اجتهاد خود را به تأیید آیت‌الله العظمی بروجردی گرفت. وی در سال ۱۳۴۱ به دستور امام خمینی برای تبلیغ به شهر گرمسار رفت و از سال ۱۳۴۹ به تهران آمد. در تهران، جلسات سخنرانی او رنگ سیاسی گرفت و در سال ۵۰ ممنوع‌المنبر شد. وی در سال‌های ۵۱، ۵۲ و ۵۴ بازداشت شد و دوره‌هایی را در زندان‌های قصر و اوین سپری کرد و در این مسیر، مبارزات خود را همگام با نهضت امام خمینی آغاز نمود.
(یاران امام، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۷؛ چراغ فروزان، ص ۹۲؛ انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک، استان گیلان، کتاب ۱، ص ۱۵۳)
ارتباط با سازمان مجاهدین خلق (منافقین)
ارتباط شیخ لاهوتی با سازمان مجاهدین خلق از دوران اقامت در گرمسار آغاز شد و وی حتی نامه‌هایی به امام خمینی در نجف نوشت تا ایشان منافقین را تأیید کنند. پس از آزادی از زندان ساواک، کمک‌هایش به سازمان مجاهدین افزایش یافت. حتی پس از تغییر مواضع ایدئولوژیک سازمان در سال ۵۴، وی به قصد «برگرداندن» آن‌ها، ارتباط را ادامه داد و افرادی نظیر بهرام آرام، تقی شهرام و وحید افراخته در منزل او رفت‌وآمد داشتند. آیت‌الله مهدوی کنی اشاره می‌کند که لاهوتی به دلیل سوابقش، روحیه‌ای سازگار با مجاهدین و بنی‌صدر داشت. (هفته‌نامه شهروند امروز، شماره ۷۰؛ خاطرات سید حسین موسوی تبریزی، نشر عروج؛ خاطرات آیت‌الله مهدوی کنی، انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی)
فعالیت‌ها پس از پیروزی انقلاب و نقش وحید لاهوتی
وی به درخواست سید احمد خمینی به پاریس رفت و در «پرواز انقلاب» (۱۲ بهمن ۵۷) همراه امام به تهران بازگشت. در تکوین سپاه پاسداران و کمیته‌های انقلاب کوشش فراوانی کرد؛ تا جایی که امام حکم تأسیس سپاه را به نام او نوشت و وی نماینده امام در این نهاد شد. همچنین وی اولین امام جمعه رشت و نماینده مجلس اول از رشت بود.
با این حال، بسیاری از مطلعین، وحید لاهوتی (عضو سازمان مجاهدین) را عامل اصلی القائات سازمان بر ذهن پدرش می‌دانند. وحید از طریق پدرش، اهداف سازمان را پیش می‌برد و او را به مهره‌ای برای بنی‌صدر و مجاهدین تبدیل کرد. (یاران امام، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۷؛ هفته‌نامه شهروند امروز، شماره ۷۰؛ خاطرات حجت‌الاسلام محسن دعاگو، انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی)
نفوذ در سپاه و برکناری
در دوران نمایندگی امام در سپاه، لاهوتی به دلیل آسیب‌پذیری سیاسی، ابزار سازمان شد. علی‌محمد بشارتی (مسئول اطلاعات وقت سپاه) گزارش داد که در سفر کرمانشاه، وحید لاهوتی با تحت تأثیر قرار دادن پدرش، تعداد زیادی از سلاح‌های جمع‌آوری شده (کلت‌ها و ژ-۳) را برای سازمان مجاهدین برد. این گزارش‌ها و همچنین سخنرانی‌های لاهوتی علیه نظام، باعث شد امام او را در سال ۵۸ از سمتش برکنار کرده و آیت‌الله خامنه‌ای را جایگزین کنند. (عبور از شب سخت، انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی)
در نهایت، لاهوتی تا لحظه مرگ در مسیر حمایت از بنی‌صدر و سازمان بود، به گونه‌ای که در جلسه عدم کفایت بنی‌صدر، جلسه را به اعتراض ترک کرد و پس از مرگ پسرش، او را «آزاده» نامید. (خاطرات هاشمی رفسنجانی؛ مجله ۱۵ خرداد؛ روایت شفاهی صادق طباطبایی)
بازداشت و مرگ (آبان ۱۳۶۰)
در آبان ۱۳۶۰، وحید لاهوتی به دلیل ارتباطات مخفی با سازمان بازداشت شد و در جریان عملیاتی در ساختمان پلاسکو، خودکشی کرد (از طبقه سوم پرت شد). شیخ حسن لاهوتی نیز پس از بازداشت و شنیدن خبر خودکشی پسرش، چند روز بعد در 6 آبان 1360ش درگذشت.