در پی تهدیدهای مداوم عثمانی از سوی مرزهای غربی و همچنین دشواری در دفاع از تبریز به دلیل نزدیکی‌اش به مرز و همچنین سرکوب سنّی مذهبان قزوین و حکومت مستقل گیلان، شاه طهماسب در سال ۹۶۵ هجری قمری تصمیم گرفت پایتخت را به قزوین منتقل کند؛ شهری که از یک‌سو موقعیت امن‌تری داشت و از سوی دیگر از خراسانِ همیشه در معرض حملات ازبکان فاصله داشت. از آن زمان تا سال ۱۰۰۶ هجری قمری، که شاه عباس اول اصفهان را به عنوان پایتخت برگزید، قزوین مرکز حکومت صفویان بود.

در آن زمان در استان گیلان حکومت مستقل قدرمتند کیائیان در بیه پیش (شرق گیلان) حکومت می‌کرد. دقیقا در سال انتقال حکومت صفویه به قزوین (965ق)، شاه طهمساب صفوی برای سرکوب خان احمد خان دوم (حاکم کیائیان) با فردی از خاندان اسحاقوندان به نام سلطان محمود اسحاقی، متحد می‌شود.

خاندان اسحاقوندان همیشه با حکومت کیائیان در حال درگیری بودند و در بیه پس (غرب گیلان) به مرکزی فومن، حکومت می‌کردند. بعد از ورود سلطان محمود اسحاقی به رشت با حمایت شاه طهماسب صفوی، مرکز حکومت را از فومن به رشت منتقل می‌شود. تا منسجم تر با قدرت بیشتر به درگیری با کیائیان رود. این اتفاق در 12 ربیع‌الاول 965ق معادل 12 دی 936ق اتفاق می‌افتد. (نک فاخته: 1383، 125)

پ.ن در سال ۱۳۹۳، روبرت واهانیان، از برجسته‌ترین تاریخ‌پژوهان رشت، پیشنهاد کرد که روز ۱۲ دی‌ماه ـ به مناسبت انتخاب رشت به‌عنوان مرکز استان در دوران صفوی ـ به عنوان «روز نکوداشت شهر رشت» گرامی داشته شود. این پیشنهاد در سال ۱۳۹۴ به تصویب رسید و از آن پس، این روز به افتخار رشت و جایگاه تاریخی‌اش رسماً نام‌گذاری شد.
پ.ن مهندس واهانیان تاریخ مذکور را (12 ربیع‌الاول 956ق) را به شمسی تبدیل کرده و می‌گوید: این تاریخ معادل ۲ ژانویه ۱۵۵۸م و مقارن با ۹۳۶/۱۰/۱۲ شمسی است.