ابوالحسین احمد که بعدها به معزالدوله ملقب شد؛ سومین پسر ماهیگیر تنگدستی به نام ابوشجاع بویه بود. ابوشجاع به همراه فرزندانش علی، حسن و احمد در سرزمین دیلم سکونت داشت.

احمد بن بویه ملقب به معزالدوله دیلمی برادر علی و حسن بن بویه بود که در سال ۳۳۴ق بغداد را فتح کرد. (ابن‌مسکویه: 1424ق/5، 275)
در دسامبر ۹۴۵ برادر كوچك دودمان بويه به نام احمد با ارتشش وارد بغداد گرديد و تمام سرزمين عراق عرب را به تصرف درآورد. او خليفه را مجبور كرد كه مقام امير الامرا و لقب افتخارى را به او بدهد ضمنا براى دو برادر ديگرش على و حسن هم‌چنين لقب‌هائى را گرفت. پس از آن احمد، خليفه مستكفى را بركنار و او را كور كرد، مقام خلافت را به يكى ديگر از افراد خاندان عباسى به نام موتى واگذاشت. از اين‌پس خلفاى عباسى در مدت ۲۰۰ سال (۹۴۵-۱۱۳۲) از داشتن قدرت سياسى محروم بودند، فقط قدرت موهوم روحانى را در اختيار داشتند. اينگونه خلافت عباسى عملا از حكومت كنار رفت. در جهان پندار چنين انگاشته مى‌شد كه دستگاه خلافت مانند پيش وجود دارد، و دودمانهاى بويه، سامانى، زيارى و ديگران به عنوان عاملان خليفه در مناطق خود فرمانروائى مى‌كنند. (گرانتوفسکی: 1359، 198)
معزالدوله پس از استیلا بر اهواز، عزم تسخیر بغداد، دارالخلافه عباسی، نمود. وی با بسیج قوای نظامی خود، به سوی بغداد لشکر کشید و سرانجام در یازدهم جمادی‌الثانی سال ۳۳۴ هجری قمری، این شهر را به تصرف درآورد و اقتدار آل بویه را بر پایتخت خلافت عباسی مستقر ساخت. (ابن‌مسکویه: 1424ق/1، 36)