دهمین ماه در گاهشماری گیلانی است که به صورتهای دیاماه (Deya Mā)، دِ ما (De Mā)، دیا ما (Dia Mā)، دیما (Dey Mā) و دینما (Din Mā) نیز تلفظ میشود. این ماه از ۲۰ اردیبهشت آغاز شده و تا ۱۸ خرداد ادامه دارد و معادل دیماه [در گاهشماری باستانی] است. (پورهادی: 1389، 77)
دیه ما سومین ماهِ بهار (گیلانی) است و آغاز آن مقارن با برج ثور (Taurus اروپایی) به معنای «گاو نر» است که با آفرینش «گاوِ نخستین» از سوی «اورمزد» هماهنگی دارد. از شانزدهمِ دیه ما که روز خرداد از ماه خرداد [در تقویم قدیم] است، به نوشتهی قدما (از جمله بیرونی و کوشیار گیلانی) در قدیم جشنی به نام «کاکیل» یا «گاوگیل» میگرفتند. (همان)
«کاکیل یا گاوگیل» به معنی شب و روز شانزدهم دیماه است و اصل این جشن منسوب به فریدون، پادشاه افسانهای ایران است. در شانزدهم دی، فریدون بر گاوی سوار شد و این شبی است که گاوِ کِشنده اراده [عراده] ماه ظهور نمود؛ و این گاوی است نورانی که شاخهایش از زر و بقیه بدنش از سیم است. این گاوی است که ساعتی آشکار و سپس ناپدید میشود؛ هرکس در ساعت ظهورش به او بنگرد، دعایش مستجاب خواهد شد. گویند در این شب بر کوهی بزرگ، صورت گاوی پدیدار میشود؛ اگر سالِ پرمحصولی در پیش باشد، گاو دو بار نعره برمیآورد و اگر خشکسالی باشد، تنها یکبار فریاد میکند (رضی: 1380 ، ۶۷۰).
دیه ما برای کوهنشینان اهمیت زیادی دارد؛ چراکه مراتع برای چرای گوسفندان سرسبز شده و با گرم شدن هوا، زندگی آسانتر میگردد. مدتها ایرانیان سال نو را که در اعتدال ربیعی برگزار میشد، در آغاز دیماه جشن میگرفتند. (پورهادی: 1389، 77)