شکست مغول در گیلان و عقب‌نشینی آنان (27 ذی‌الحجه 706ق)

23 خرداد 686

 اولجایتو پس از فتحی که با تلفات سنگین (از جمله از دست دادن سپهسالارش قتلغ‌شاه) همراه بود، گیلان را ترک کرد و به سمت سلطانیه بازگشت. (نک کاشانی: 1348، 70)


پ.ن . روز سه‌شنبه ۱۳ شوال ۷۰۶ق، سپاه  مغول به فرمان اولجایتو از ناحیه «اینجکسو» به قصد فتح گیلان حرکت کرد. لشکری انبوه همراه پادشاه بود و او به سوی سرزمین فرمانروایان گیلان راه افتاد. در همین زمان، امیر چوپان نویان را هم در آنجا گذاشت تا از راه ساحل دریا وارد گیلان شود. پادشاه نیز از خلخال، مرحله به مرحله پیش می‌رفت تا این‌که روز پنج‌شنبه ۸ ذی‌القعده در اردوگاه «قنقوراولانک» فرود آمد. پس از آن‌که سلاح‌ها و تجهیزات جنگی را آماده کردند، روز سه‌شنبه ۱۳ ذی‌القعده، مطابق با ۱۴ تورتونچ‌آی قوی، پرچم‌های سلطنتی به سوی گیلان به حرکت درآمد. این سپاه بزرگ و مجهز، همچون برقِ تند و بادهای سهمگین، از دشت‌ها، دره‌ها، تپه‌ها و کوه‌ها می‌گذشت و راه را از هر جا که لازم بود، باز می‌کرد؛ چه آباد و چه ویران. (کاشانی: 1348، 61)

در این لشکرکشی، امیر قتلغ‌شاه، سپهسالار مغول، از راه حلوان به فومن، تولم و رشت حمله کرد و شهر را غارت نمود. هم‌زمان امیر چوپان نیز از مسیر اردبیل، آستارا و گسکر به سوی رشت تاخت. این یورش‌ها به درگیری‌های سختی انجامید و در جریان همین کارزار، قتلغ‌شاه کشته شد و حتی گوشش را همراه گوشواره بریدند. (رابینو: 1391، 223)
روایت این رخدادها نشان می‌دهد که رشت و پیرامون آن در سال‌های 705 و 706 قمری در کانون منازعه‌ای بزرگ میان فرمانروایان محلی گیلان و سپاه ایلخانی قرار داشت.

همچنین در سوی دیگری از گیلان، امیرمحمد رانکوهی (از رجال معروف خاندان ناصروند) حاکم مناطقی از شرق گیلان بود. به هنگام هجوم اولجایتو و سپاهیان مغول به گیلان، وی پیشدستی کرد و با ارسال هدایا و پیکی به دربار ایلخانان اظهار ازاعت نمود، اما یکی از اطافیان او به نام محمد تقی گزارشی افسانه ای از ثروت دربار وی به ایلخانان مغول ارائه می دهد. بنابراین هنگامی که مغولان به سرزمین رانکوه هجون بردند، امیرمحمد رانکوهی، مغولان را در نبردی شکست داد. در نتیجه سردار مغولی۔ طغای تیمور- در این شکست خورد. پس از این نبرد، امیر محمد رانکوهی نامه ای به اولجایتو نوشت و خاطرنشان ساخت که او ناخواسته وارد جنگ با ایلخانان شده است. بنابراین ضمن فرستادن هدایای زیاد و اظهار میلی از او پوزش خواست.  (مرعشی: 1364، ۳۶۵) و (رابینو: ۱۳۷۴، ۴۶۵)
 

منابع :

- کاشانی (م 738ق)، عبدالله بن علی، تاریخ اولجایتو، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1348.
تاکنون نظری برای این رویداد ثبت نگردیده است
جهت ثبت نظر پیرامون رویداد ابتدا در سایت ورود کنید
کلیه حقوق برای تقویم گیلان محفوظ است | طراحی و پیاده سازی : مهیانت شمال