این متن به بررسی تاریخچه پرفراز و نشیب زندگی و دوران حکومت شش‌مرتبه‌ای هدایت‌الله‌خان فومنی در گیلان، نبردهای او با خاندان‌های زند و قاجار، تعاملاتش با روسیه و سرانجام مرگ او در سال ۱۲۰۱ق می‌پردازد.